Kafkasya Karadeniz ve Hazar denizi arasında yer alan dağlık bir alana verilen özel bir isimdir. Çok dilli çok kültürlü bir bölgedir. Tarih boyunca farklı Türk Boylarının Batıya göçlerinde yol güzergâhı olarak kullanılmıştır. Özellikle Güney ve Kuzey Kafkasya da geçmişten günümüze yoğun şekilde Türk kimliği söz konusudur. Bölgede Türk Halkları Kıpçaklar, Karaçaylar, Balkarlar, Noğaylar, Ahıska ve Oğuz soylu Azerbaycan Türkleri bulunmaktadır.
Birinci Dünya Savaşlarında Kafkas Cephesinde yaşanan savaşlar ile muhaceret-göçler bölgenin kaderini derinden etkiledi. 1914 yılında savaşın ilk günlerinde başlayan göçler 1917 yılına kadar aralıksız devam etti. Türk Rus mücadelesinin yaşandığı bölgelerde yaşananlar adeta bu bölgede Türk halkının kaderini oluşturuyordu. Rus işgali ilerledikçe o oranda bölge halkı da Anadolu’nun içlerine doğru göçe çıkıyordu. Bölgede Doğu Karadeniz Artvin, Kars dâhil Doksan üç harbi ile başlayan göçler süreklilik halinde devam etti. Sahil bölgelerindeki bir kısım halk gemilerle batıya diğer bir kısım halk ise kendi imkânlarıyla iç bölgelere doğru göçe tabii oldular. 1916 yılında Erzurum’un işgali ile daha çok insan batıya göç etmek mecburiyetinde kaldı. Bu süreç Türk Milleti adına gerçekten oldukça zor yıllardır. Biz bu göçlere sebep olan olayları örneklendirme adına; o dönemde özelde Artvin’de yaşanan ve göçlere sebep olan olayların bir kısmının günümüze yansımaları hakkında kısa bir bilgilendirmede bulunmak steriz. Zira bu anlatımlar Türkiye Cumhuriyeti devletinin kurulma aşamasında ilgili belgeler üzerinden sadece Artvin bağlamında ne müşküllerin yaşandığını ve bu müşküllerin Kayseri’ye yansımaları açık bir şekilde ortaya konmakta. Anadolu topraklarının her bölgesinde her karışında bu tür büyük olaylar yaşanmıştır.
Nerede bir göç varsa ırk, cinsiyet fark etmeksizin orada mutlaka büyük acılar söz konusudur.
ARTVİN VE İŞGAL YILLARI
Bölge ve bölgede yaşananlar hakkında birçok derleme ve araştırmamla birlikte elimde gerekli kaynaklar mevcuttur. Anlatımlarımız bu kaynaklardan elde edilen bilgilerdir. Bu kaynaklar; 1-Artvin ve Çevresi 1828-1921 Hazırlayan M. Adil Özder. Ay Matbaası Ankara 1921. 2-Artvinin Kültürel Tarihinde Türk İzleri. Onur Güven Yüksek Lisans tezi. Samsun 2018 3-Osmanlı Rus Harbi (Doksan Üç harbi) Resmi yazışmaları. Osmanlı Arşivleri 4-Güney Kafkasya ve Artvin Tarihi. Emekli Öğretmen Fahrettin Balcı. Stüdyo Star Ajans. Şubat 2023 Nilüfer Bursa. 5-1835 Yılı Osmanlı Çıldır Eyaleti nüfus ve sayılarına göre Artvin merkeze bağlı Hod Köyü Müslüm erkek nüfus sayısı 575… Bu dönemde yapılan nüfus sayımlarında etnik köken söz konusu değildir. Dini inanç ve mezhep üzerinden nüfus sayımı yapılmıştır. Devlet Arşivleri üzerinde yapılan nüfus ve tapu tahrir kayıtları incelemelerinde, kişilerin kimlikleri milliyetlerinden ziyade “İslam”, “Rum Milleti”, Ermeni Milleti gibi cemaat kimlikleri adı altında tutulmuştur.
Bilindiği üzere Osmanlı Devleti 93 Osmanlı Rus harbinde savaşı kaybeden taraf oldu. İstanbul Yeşilköy de Ayastefonos anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre; Kars, Ardahan, Oltu, Batum ve Artvin harp tazminatı olarak Ruslara bırakıldı. Bölgede her geçen gün büyük-büyük sıkıntılar yaşanmaya başlandı. Sürekli olarak serhat boylarından iç bölgelere doğru yoğun bir şekilde göçler oldu. Doksan üç harbi sonrası yaklaşık Üç milyon insan Anadolu ve Batı yönünde göçe tabii olmuştur. Yaşananlar bölge halkının anlatımlarıyla devam etti. Bu anlatımlar daha sonra Osmanlı Arşivlerinde yapılan araştırmalara gerçeğe dönüştü. Osmanlı ve Rusya arasında 1899 tarihinde karşılıklı olarak başlayan yazışmalar 1913 yıllına kadar devam etmiştir. Bu yazışmalar Osmanlı Türkçesi ve Fransızca üzerinden yapılmıştır. Bu yazışmaların o bölgeyle ilgili olan 36 tanesi isteğimiz doğrultusunda Yeminli tercüman Mekselina Kürne tarafından günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Yine Rusya tarafından gönderilen cevabi yazıların dört âdeti Türkçeye çevrilmiştir. Bu yazışmalarda Rusya İle Osmanlı devletlerinin sınır tespitine göre Artvin merkez Hod köyü ile diğer köylerde yaşanan problemler (Mera, tarla, mezarlıklar, karşılıklı hayvan ve insan geçişleri.) giderilmiş bölge halkı tarlasına takımına gider hale gelebilmiştir. Bu yazışmalardan anlaşıldığına göre bölge halkı oldukça yoğun problemlerle başa çıkmaya çalışmaktadır. Gelecek Hafta Artvin Merkez Hod Köyü…
