Merhaba ‘ Kayseri Anadolu Haber’ gazetesinin değerli okuyucuları. Bu hafta Hukuk Günlüğü köşemizde Hukuk Kurallarının Özellikleri üzerinde duracağım. Şöyleki toplumu düzenleyen kurallar sadece hukuk kurallarından ibaret değildir. Hukuk kurallarının yanında din, ahlak, gelenek, örf-adet gibi kurallar da gelişmiştir.
Hukuk kuralları dahil bu kuralların hepsi genel nitelikli olup bütün toplumu ilgilendirmektedir. Bu kurallar, insanın ve toplumun müşterek ihtiyaçlarından ortaya çıkmışlardır ve bunların hepsine uyma zorunluluğu vardır. Ancak bugün geçerli olan modern devlet anlayışına göre toplumda yaşayan insanların uymak zorunda olduğu kuralların başında Hukuk Kuralları gelir. Hukuk kuralları, hukukun buyruğunu veya hukukun emrini ihtiva ederler. Hukuk kurallarını ortaya koyan, koruyan ve uygulayan devlettir. Hukuk kuralları, toplumu düzenlemek için devletin yetkili organları tarafından konulan kurallardır. Hukuk kuralları genel, herkes için geçerli emir ve yasaklar koyarlar.
Bunlara uyma zorunluluğu vardır. Kişiler, devlet tarafından bu kurallara uymaya zorlanırlar. Hukuk kurallarının kendine özgü özellikleri vardır. Özellikle hukuk kurallarının koyucusu ve koruyucusu devlettir. Hukuk kuralları, insanın ve toplumun yararı ile ilgili olayları düzenler. İnsana ve topluma yararlı olan olayları belirler ve bu tür olayları düzene koyar. Hukuk kuralı toplumun değer yargısına uygun kurallardan oluşur. Şöyleki kişilerin veya toplumun isteklerine uygun kurallardan oluşur. Ancak kişilerin ve toplumun her istediğini yerine getirecek kurallar olmayabilir.
Örneğin kişiler veya toplum kapalı alanlarda da sigara içmeği arzu ediyor olmasına karşın devlet kapalı alanda sigarayı yasaklayan kurallar getirebilir. Kişilerin veya toplumun isteğine yani değer yargısına ters düşecek kurallar oluşturulabilinir. İstense de istenmese de artık bu kurallara uymak zorunluluğu vardır. Diğer taraftan hukuk kuralları, toplumda meydana gelen aynı nitelikteki bütün olaylara uygulanır. Şöyleki hukuk kuralları, hukukun genellik ve eşitlik ilkeleri gereği herkese, her yerde ve her zaman eşit şartlar altında uygulanır. Belli kişilere veya belli bölgelere veya belli bir topluluğa veya belli zamanlarda farklı uygulama getirilmez. Hukuk kuralları herkese ve her zaman eşit şartlar altında uygulanır. Hukuk kuralları, insanın ve toplumun davranışlarını sınırlandıran kurallardır. Toplumda herkes her istediğini yapamaz. Kişinin davranışlarını sınırlandıracak ve toplumun düzenini sağlayacak yasaklar getirir. Davranışlarının sınırlandırılması, özgürlüklerinin sınırlandırılması şeklinde algılanmamalıdır.
Unutmamak gerekir, sonsuz özgürlükler özgürlüksüzler getirir. Toplumda fiziksel, eğitimsel, ekonomik, sosyal gibi faktörler bakımından farklı yaşayan, güçlü ile güçsüz olan insanlar arasında dengeyi sağlayabilmek için özgürlüklerin sınırlarını belirlemek gerekir. Aksi halde güçlü sürekli güçsüz üzerinde baskı kurarak, güçsüzün özgürlüklerini ihlal eder. Halbuki güçsüzün de yaşamaya hakkı vardır. Onunda özgürlüklerden yararlanması gerekir. Bu nedenle özgürlüklerin sınırlandırılması gerekmektedir. Böylece herkes özgürlüklerinin sınırları içinde davranışlarını düzenlemek zorundadır.
Bu sınırların kapsamı yine devlet tarafından ülkenin ekonomik, sosyal, siyasal, jeopolitik gibi yapısına bağlı olarak geniş veya dar tutulabilir. Hukuk kuralları maddi bir müeyyideye dayanır. Şöyleki insanlar ve toplum, bu kurallara devlet tarafından uymaya zorlanır. Devlet tarafından zorla uygulattırılır. Bu zorlama, müeyyide koymak suretiyle gerçekleştirilir. Müeyyideyi uygulama görevi devletin yetkili organları tarafından yerine getirilir. Hukuk kurallarını diğer kurallardan ayıran en önemli özelliklerinden biri de maddi bir müeyyidenin zorla uygulanmasıdır. Hukuk kurallarına uymayanları Devlet, hapis, para cezası gibi müeyyidelerle bu kurallara uymaya zorlar, cezalandırır.
