Geçtiğimiz günlerde İranlı muhafazakâr politikacı ve hukukçu İbrahim Reisi'nin helikopter kazasında ölümüyle birlikte Türkiye’de 1 günlük yas ilan edilmesi, Pek çok Türk vatandaşın tepkisini çekti.
Türkiye’de bir günlük yas ilan edilmesi, kamuoyunda büyük bir tartışma başlattı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu kararı, İran halkına destek mesajı vermek amacıyla almış olsa da, pek çok Türk vatandaşının tepkisini çekti. Tepkilerin temelinde ise, ülkemizde hemen hemen her gün yaşanan şehit kayıplarına rağmen yas ilan edilmemesi yatıyor.
Peki, İbrahim Reisi kim?
İbrahim Reisi, İran’ın aşırı muhafazakâr kanadının önemli figürlerinden biri olarak biliniyor. 'ölüm komitesi' olarak anılan bir grubun üyesi olarak, binlerce siyasi mahkûmun idamından sorumlu yargıçlardan biri olarak tarihe geçti.
Bu komite, siyasi faaliyetlerinden dolayı hapis cezasını çekmekte olan mahkûmları 'yeniden yargıladı' ve çok sayıda kişiye idam cezası verdi. Bu olay, İran’ın modern tarihinde kara bir leke olarak yerini aldı ve Reisi, bu dönemdeki eylemleri nedeniyle uluslararası alanda ciddi eleştirilere maruz kaldı.
Reisi'nin ismi, Mahsa Amini’nin İran 'ahlak polisi' tarafından kötü muameleye maruz kaldığı olayla da anılmaktadır. Birleşmiş Milletler araştırma komisyonu, Amini'nin ölümüne yol açacak fiziksel şiddete maruz kaldığını tespit etti.
Amini’nin ölümü, İran genelinde ve uluslararası kamuoyunda büyük protestolara neden oldu. Bu protestoların bastırılması sırasında 20 binden fazla protestocu gözaltına alındı ve dokuz genç erkek protestocu idam edildi. Birleşmiş Milletler, bu yargılamaların işkence altında alınan itiraflara dayandığını belirterek İran rejimini sert bir şekilde eleştirdi.
Her gün sınırlarımızda ve ülkemizin farklı bölgelerinde terörle mücadele ederken şehit verdiğimiz askerler için yas ilan edilmemesi, toplumda bir yara haline geldiği bir çok kişi tarafından konuşuluyor. Bu yüzden, başka bir ülkenin politikacısı için yas ilan edilmesi, halkın millî hassasiyetlerini yaraladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu kararı alırken, uluslararası diplomatik ilişkileri ve komşu ülkelere verilen önemi göz önünde bulundurduğunu söylemek mümkün… İran, Türkiye için hem ekonomik hem de stratejik olarak önemli bir komşu.
Ayrıca İnsan hakları ihlallerinden sorumlu bir kişinin ölümü için yas tutulması, Türkiye’nin uluslararası alanda insan hakları savunuculuğu konusunda güvenilirliğini de zedeleyebilir.
