Asgari ücret illere göre değişiyor: Yeni sistem nasıl olacak?
Türkiye'de yaklaşık 7 milyon asgari ücretliyi ilgilendiren yeni model masada. Asgari ücretin illere göre değişmesini sağlayacak yeni modelin vatandaşa nasıl bir etkisi olacak?
Milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren asgari ücret ile ilgili yeni gelişmeler yaşanıyor. İddialara göre asgari ücret sisteminde köklü bir değişikliğe gidilecek, tek tip sistem rafa kaldırılarak yerine bölgesel ve sektörel asgari ücret modeli getirilecek. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen düzenlemeyle, büyükşehirlerdeki yüksek geçim maliyeti ile Anadolu kentleri arasındaki uçurumun maaşlara yansıtılması planlanıyor.
Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre, hükümet, güncel iş gücü piyasasının gereksinimleri ve değişen ekonomik koşulları göz önünde bulundurarak yeni bir asgari ücret modeli üzerinde çalışmalara başladı. Bu yeni formül, iller arası yaşam maliyeti farklılıklarını ve sektörlerin yapısal özelliklerini dikkate alan esnek bir ücret düzenlemesini hayata geçirmeyi hedefliyor.
Yeni model nasıl olacak?
Kulis bilgilerine göre yeni model, bölgesel ve sektörel model üzerine kurulacak. Bölgesel modelle mevcut sistemde tüm Türkiye’de aynı asgari ücret uygulanırken, yeni modelde illerin veya bölgelerin yaşam maliyetlerine göre farklı taban aylıklar belirlenecek. Kira, ulaşım ve gıda enflasyonunun daha yüksek olduğu büyükşehirlerde (İstanbul, Ankara vb.) asgari ücret daha yüksek tutulurken, Anadolu kentlerinde farklı bir skala uygulanabilecek.
Sektörel modelle ise sanayi, teknoloji veya hizmet sektörü gibi iş gücü maliyetlerinin ve zorluk derecelerinin farklılaştığı alanlarda sektöre özel asgari ücret rakamları belirlenebilecek. Riskli veya yüksek uzmanlık gerektiren iş kollarında çalışanlar, genel taban ücretin üzerinde bir maaş güvencesine sahip olacak.
Üzerinde çalışılan esnek maaş modeli ABD, Kanada, Japonya, Almanya, İtalya gibi dünyanın önde gelen ekonomilerinde kullanılıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yürüttüğü teknik analizlerde, mevcut çalışanların maaşlarının hiçbir şekilde düşürülmemesi ve koruyucu mekanizmaların (kanuni güvencelerin) devreye sokulması öncelik olarak belirlendi. Alınacak tedbirlerle çalışanlar herhangi bir hak kaybı yaşamayacak.
