Kentler, insanlara daha iyi bir yaşamın kapılarını açacağı düşüncesiyle büyür. İş bulmak, eğitim almak, özgürleşmek ve geleceğe dair hayaller kurmak için insanlar kentlere yönelir. Ancak zamanla kent, sunduğu imkânlarla beraber yeni eşitsizliklerin de üretildiği bir mekâna dönüşür. Bugün büyükşehirlerin kalabalık caddelerinde yürüyen, her sabah işe yetişmek için yola çıkan ve ay sonunda maaşını alan pek çok insan, yaşadığı kentin sunduğu hayata katılmakta zorlanır..
Fransız sosyolog L. Wacquant'ın kentsel marjinallik yaklaşımı, bu uzaklığın toplumsal ve ekonomik nedenlerini anlamamıza yardımcı olabilir. Wacquant, 1980 sonrasında üretim biçimlerinin değişmesiyle çalışma hayatının parçalandığını ve güvencesizliğin geniş kesimler için sıradan bir yaşam koşuluna dönüştüğünü savunur. Geçmişte düzenli fabrika işçiliği, belirli bir gelir ve sosyal güvence etrafında şekillenen hayatlar, sanayi sonrası toplumda yerini belirsiz çalışma koşullarına bırakmıştır. Bu süreçte yoksulluk, ekonomik bir eksikliği aşarak insanların yaşadıkları mahalleleri, kurdukları ilişkileri ve gelecek beklentilerini belirleyen bir toplumsal mesele hâline gelmiştir.
Bugünün Türkiye'sinde bu dönüşümün izlerini özellikle büyükşehirlerde görmek mümkündür. Üniversite mezunu bir genç, yıllarca eğitim almasına rağmen kazandığı ücretle bağımsız bir hayat kuramayabilir. Düzenli çalışan bir insan, gelirinin büyük bölümünü kira, ulaşım ve temel ihtiyaçlarına ayırmak zorunda kalabilir. Bir aile, yaşadığı şehrin kültürel etkinliklerine, sosyal alanlarına ve kamusal imkânlarına ekonomik nedenlerle erişemeyebilir. Çalışma hayatının içinde bulunan insanlar bile kentsel yaşamın sunduğu fırsatlardan uzaklaşabilir. Bu durum, yeni kentsel marjinalliğin en dikkat çekici yönlerinden birini oluşturur.
Wacquant'ın devletin sağ eli ve sol eli arasında kurduğu ayrım da bu tabloyu anlamamıza yardımcı olur. Devletin sol eli eğitim, sağlık, konut ve sosyal yardım gibi koruyucu hizmetleri temsil ederken sağ eli polis, mahkemeler ve hapishaneler gibi denetleyici kurumları ifade eder. Wacquant'a göre neoliberal dönemde koruyucu devlet mekanizmaları zayıflarken cezalandırıcı kurumların etkinliği artmaktadır. Böyle bir düzende yoksulluğun toplumsal ve ekonomik kaynaklarını ortadan kaldırmak yerine, yoksulluğun görünür olduğu mahalleleri ve insanları denetlemek ön plana çıkabilir. İnsanların yaşadığı sorunlar, içinde bulundukları ekonomik koşullarla birlikte değerlendirilmek yerine kişisel yetersizlikler veya güvenlik meseleleri üzerinden açıklanabilir.
Bu noktada bir soru ortaya çıkar: Çalışan, vergi veren ve kent yaşamının gündelik sorumluluklarını yerine getiren bir insan, neden yaşadığı kentte kendisini güvende ve ait hissedemez? Bu sorunun cevabı, kentsel marjinalliğin yalnızca gelir düzeyiyle açıklanamayacağını gösterir. Barınma koşulları, çalışma güvencesi, sosyal ilişkiler, kültürel faaliyetlere erişim ve gelecek kurabilme imkânı bu deneyimin parçalarıdır. Bir gencin hayallerini ertelemesi, bir çalışanın tatil yapmayı lüks olarak görmesi veya bir ailenin daha iyi bir mahallede yaşama düşüncesinden vazgeçmesi, ekonomik eşitsizliğin gündelik hayattaki karşılıklarıdır. Kent, bu insanlar için fırsatların bulunduğu geniş bir alan olmaktan çıkarak her adımın ekonomik bir hesap gerektirdiği bir yaşam çevresine dönüşebilir.
Kentsel marjinalliği anlamak, insanın kentte nerede yaşadığından çok nasıl yaşadığına bakmayı gerektirir. Kente ait olmak, onun sunduğu imkânları kullanabilmek, kamusal alanlarında bulunabilmek ve kendi geleceği üzerinde söz sahibi olabilmekle ilgilidir. Bugünün büyükşehirlerinde gençler ve çalışan yoksullar açısından mesele, kentte bulunmak ile kent yaşamına katılabilmek arasındaki mesafenin giderek belirginleşmesidir.