Kayseri'nin dağlarında gizlenen bin yıllık sır: Bu kaleyi kim, neden yaptı?
Kayseri'de sarp kayalıkların üzerinde yükselen ve bin yılı aşkın geçmişiyle dikkat çeken Kuş Kalesi, konumu ve isminin hikayesiyle merak uyandırıyor.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Pınarbaşı ilçesinin Melikgazi Mahallesi üzerinde yükselen ve halk arasında ‘Kuş Kalesi’ olarak bilinen tarihî yapıya ilişkin dikkat çeken bilgiler paylaştı.
Sarp kayalıkların üzerine kuruldu
Tarihi adının Zamantı Kalesi olduğunu belirten Cıngı, yapının ulaşılması oldukça güç bir noktada bulunduğunu ifade etti. Kalenin halk arasında neden ‘Kuş Kalesi’ adıyla anıldığını anlatan Cıngı, ‘Öyle yüksek ve hâkim bir noktada duruyor ki yöre halkı zamanla burayı adeta yalnız kuşların rahatlıkla ulaşabileceği bir yer anlamında Kuş Kalesi diye anmaya başlamış’ dedi.
Kalenin konumunun bilinçli şekilde seçildiğini vurgulayan Cıngı, ‘Kale, Zamantı Vadisi ile Kayseri’den Elbistan ve Malatya istikametine uzanan yolları geniş bir açıdan görebilen stratejik bir noktada bulunuyor. Buradaki savunmanın ilk gücü, daha surlara ulaşmadan coğrafyanın kendisinden geliyordu’ ifadelerini kullandı.
Geçmişi 10. yüzyıla uzanıyor
Araştırmalarda Zamantı Kalesi’nin Bizans kaynaklarında geçen Tsamandos Kalesi ile ilişkilendirildiğini aktaran Cıngı, yapının geçmişinin 10. yüzyılın başlarına kadar götürüldüğünü kaydetti.
Cıngı, kalenin o dönemde Kayseri üzerinden Elbistan ve güneydoğuya uzanan geçişleri kontrol eden bir sınır noktası olduğunu belirterek, ‘914-915 yıllarında Tarsus’tan gelen kuvvetlerin Tsamandos üzerine yürüyerek kaleyi ele geçirdiği ve tahrip ettiği, Bizans-Arap mücadelelerine ilişkin kayıtlara yansımıştı’ dedi.
13 kuleyle vadiyi gözetliyordu
Kalenin kayalık zeminle bütünleşen bir savunma düzenine sahip olduğunu belirten Cıngı, yapıda dokuzu yuvarlak, biri köşeli ve üçü düz olmak üzere toplam 13 kulenin bulunduğunu ifade etti. Kuleler ve kalenin hâkim konumu sayesinde vadideki hareketliliğin uzak mesafelerden takip edilebildiğini kaydetti.
Kayseri’ye gelen yollar onun gözünden geçiyordu
Bugün büyük ölçüde harap durumda bulunan Kuş Kalesi’nin Kayseri’nin tarihî savunma düzeni açısından önemli izler taşıdığını vurgulayan Cıngı, paylaşımını şu sözlerle tamamladı:
‘Şehrin güvenliği yalnız merkezdeki surlarla sınırlı kalmıyor, Kayseri’ye ulaşan vadiler, geçitler ve ana yollar kilometreler öncesinden kontrol ediliyordu. Pınarbaşı’nın üzerinde yükselen bu kale de yaklaşık bin yılı aşkın süre boyunca o sistemin en önemli gözcülerinden biri oldu. Kayseri’ye ulaşan yol, şehre varmadan önce Kuş Kalesi’nin gözünden geçiyordu.’
