Kayseri'den Mısır'a, Şam'dan Kudüs'e! Cıngı'nın paylaşımı tarihe ışık tuttu
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Osmanlı döneminde Kayseri'den Mısır, Şam ve Kudüs'e uzanan alimlerin dikkat çeken hikayelerini paylaştı.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Osmanlı döneminde Kayseri’de yetişen alimlerin Mısır, Şam ve Kudüs’e uzanan ilmi yolculuklarını anlattı.
Cıngı, Kayseri’nin ilim tarihinin yalnızca Anadolu ile sınırlı olmadığını vurgulayarak, ‘Kayseri’nin ilim tarihi, aslında haritaya yayıldığında görülebilen büyük bir Osmanlı hikayesidir’ ifadelerini kullandı.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, sosyal medya hesabından yaptığı ‘Kayserili Alimlerin Osmanlı’daki İlmiye Coğrafyası’ başlıklı paylaşımında, Kayseri’nin Osmanlı dönemindeki ilmi birikimine ve yetiştirdiği önemli isimlere dikkat çekti. Kayserili alimlerin farklı coğrafyalarda üstlendikleri görevleri ve ilim dünyasına katkılarını anlatan Cıngı, tarihi kaynaklardan örnekler verdi.
Kayseri’den Mısır’a uzanan ve trajediyle biten yolculuk
16. yüzyılda Kayseri’de yetişen alimlerin geniş bir coğrafyada görev alabildiğini belirten Cıngı, Danişi mahlasıyla şiirler yazan Kayserili Piri Çelebi’nin hayatından şu sözlerle bahsetti:
‘16. yüzyılda Kayseri’de yetişen bir alimin önünde, bugünün ölçüleriyle şaşırtıcı genişlikte bir coğrafya vardı. Bunun en çarpıcı örneklerinden biri Danişi mahlasıyla şiirler yazan Kayserili Piri Çelebi’dir. İlmiye mesleğine giren Piri Çelebi, Osmanlı idaresindeki Mısır’ın Menufiye bölgesine kadı tayin edildi. Yeni görev yerine ulaşmak için Mısır kadısı Arabzade ile birlikte deniz yolculuğuna çıktı.’
Piri Çelebi’nin görev yerine ulaşamadan hayatını kaybettiğini aktaran Cıngı, paylaşımını şöyle sürdürdü:
‘Ancak Kayseri’den başlayıp Nil kıyılarına uzanacak bu kariyer yolculuğu trajediyle sonuçlandı. Kaynaklar, Piri Çelebi’nin Mısır’a giderken denizde boğularak hayatını kaybettiğini kaydediyor. Bir Kayserili kadının hikayesi böylece Anadolu’nun ortasında başlayıp Akdeniz’in sularında sona eriyordu.’
Kayserili alimin ilmi mirası beş asırdır korunuyor
Kayseri’den yetişerek Şam’da önemli görevler üstlenen Abdülfettah el-Kayseri’ye de değinen Milletvekili Cıngı, şu ifadeleri kullandı:
‘Aynı yüzyılın bir başka Kayserilisi Abdülfettah el-Kayseri ise ilmiyle Şam’a ulaştı. Kaynaklarda Şam kadısı ve müftüsü olarak anılan Abdülfettah Efendi, dönemin temel hukuk metinlerinden Molla Hüsrev’in Dürerü’l-hükkamı üzerine eleştiri ve notlar kaleme alacak kadar güçlü bir fıkıh birikimine sahipti.’
Abdülfettah el-Kayseri’nin ilmi çalışmalarının günümüze kadar ulaştığına dikkat çeken Cıngı, ‘Bugün Süleymaniye Kütüphanesi’ndeki bir yazmada onun görüşlerinin ‘Abdülfettah el-Kayseri, Şam müftüsü’ kaydıyla korunması son derece çarpıcıdır. Aradan yaklaşık beş asır geçmesine rağmen Kayseri’den çıkan bir alimin Şam’da yürüttüğü ilmi tartışmanın izi hala İstanbul’daki bir yazmanın sayfalarında duruyor’ dedi.
Kayseri’den Kudüs’e uzanan ilim yolculuğu
Paylaşımında 15. yüzyılda yaşayan Siraceddin Müsafir el-Kayseri’nin hayatına da yer veren Cıngı, Kayserili alimlerin Kudüs’te de iz bıraktığını belirtti.
Cıngı, ‘Kayserili alimlerin yolculuğu Mısır ve Şam’la da sınırlı kalmadı. 15. yüzyılda Molla Fenari’nin yakın öğrencilerinden Siraceddin Müsafir el-Kayseri, Anadolu ve İran coğrafyasında tahsil gördükten sonra 1424-25 civarında Kudüs’e yerleşti. Ömrünün kalan kısmını burada ilim ve ibadetle geçirdi. Kaynaklar, Kudüs’te onun adına tahsis edilen bir medreseden dahi söz eder’ ifadelerini kullandı.
‘Kayseri’nin ilim tarihi büyük bir Osmanlı hikayesidir’
Kayseri’nin tarih boyunca önemli ilim insanları yetiştirdiğini vurgulayan AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, paylaşımını şu sözlerle tamamladı:
‘Yüzyıllar önce Kayseri’de yetişen bir alimin yolu Şam’da fetva kürsüsüne, bir başkasınınki Mısır’da kadılığa, diğerinin yolu Kudüs’te bir ders halkasına çıkabiliyordu. Kayseri’nin ilim tarihi, aslında haritaya yayıldığında görülebilen büyük bir Osmanlı hikayesidir.’
