Hayvancılık işletmelerinde yeni dönem! İşletmeler 5 sınıfa ayrılacak

Hayvancılık sektöründe işletmelerin fiziki altyapı ve biyogüvenlik standartlarını belirlemeye yönelik yeni bir dönem başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Hayvancılık İşletmelerinin Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik, 14 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle Bakanlık veri tabanına kayıtlı, sığır, manda, koyun ve/veya keçi bulunduran kapsamdaki işletmelerin belirli kriterler doğrultusunda sınıflandırılması kararlaştırıldı. İşletmelerin sınıfları, il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerinin yapacağı yerinde incelemelerle belirlenecek. 

Hayvancılık işletmeleri A'dan E'ye kadar sınıflandırılacak

Yönetmeliğe göre hayvancılık işletmeleri, fiziki altyapı ve biyogüvenlik bakımından A, B, C, D veya E sınıflarından birine dahil edilecek. Her sınıfta belirlenen şartların karşılanması gerekecek. Sınıflandırma sisteminde temel hijyen ve ekipman koşullarından gelişmiş biyogüvenlik uygulamalarına, veteriner hekim hizmetlerinden dijital sürü yönetim sistemlerine kadar farklı kriterler bulunuyor. İşletmelerin sınıflandırma harfi, Bakanlık veri tabanına kaydedilecek ve işletmeye ait belgelerde de yer alacak. İşletmenin fiziki altyapısında veya biyogüvenlik şartlarında değişiklik olması halinde yeniden değerlendirme yapılabilecek.

D sınıf için asgari şartlar belirlendi 

D sınıfındaki işletmelerde hayvancılık faaliyetinin belirli sınırları olan bağımsız bir bölümde yürütülmesi gerekiyor. Hayvan bakımında kullanılan ekipmanların düzenli dezenfekte edilmesi, ekipmanların başka işletmelerle paylaşılmaması ve uygun şekilde muhafaza edilmesi de şartlar arasında bulunuyor. Bunun yanında yem depolama alanı, temizlenebilir yemlik ve suluk, yeterli havalandırma ve aydınlatma gibi koşullar aranıyor. Koyun ve keçi bulundurulan işletmelerde koç-teke ve kuzu-oğlak bölümlerinin bulunması da gerekiyor. D sınıfı için belirlenen asgari şartları karşılamayan işletmeler ise E sınıfına dahil edilecek.

C sınıfında hangi şartlar aranıyor?

C sınıfındaki işletmelerin, D sınıfı için belirlenen şartlara ek olarak daha kapsamlı altyapı koşullarını karşılaması gerekiyor. İşletme sınırlarının hayvan girişini engelleyecek şekilde çevrilmesi, otomatik suluk ve canlı hayvan kantarı bulundurulması, hayvanların güvenli biçimde kontrol edilmesini sağlayan ekipmanların bulunması bu şartlar arasında yer alıyor. Ayrıca atıkların mevzuata uygun yönetilmesi, kemirgenlerle mücadele düzeneklerinin bulunması ve hayvanların olumsuz hava koşullarından korunması için gerekli önlemlerin alınması isteniyor.

B sınıfı işletmelerde biyogüvenlik öne çıkıyor 

B sınıfında, C sınıfı için aranan koşullara ilave olarak daha kapsamlı biyogüvenlik tedbirleri uygulanıyor. Bu kapsamda hastalıktan ari işletme sağlık sertifikası, yazılı biyogüvenlik kuralları, ziyaretçi ve araç giriş-çıkışlarının kayıt altına alınması, dezenfeksiyon uygulamaları ve yeni gelen hayvanlar için karantina alanı gibi şartlar bulunuyor. İşletmelerde hayvan hastalıklarının yayılmasını önlemeye yönelik tedbirlerin alınması ve gerekli kayıtların tutulması da önem taşıyor.

A sınıfında veteriner hekim ve dijital sürü yönetimi şartı

A sınıfı işletmelerde, B sınıfında aranan koşullara ek olarak daha ileri düzey uygulamalar gerekiyor. İşletmede veteriner hekim çalıştırılması, biyogüvenlik prosedürlerinin hazırlanması, araç ve ziyaretçi dezenfeksiyonuna yönelik sistemlerin bulunması ve atık yönetim planı oluşturulması bu şartlar arasında yer alıyor. Ayrıca hayvanların kimlik bilgilerinin, sağlık durumlarının, üreme süreçlerinin, beslenmelerinin ve verimlerinin takip edildiği bilgisayar destekli bir sürü yönetim sistemi bulunması gerekiyor.

Mevcut işletmeler için bir yıllık süre

Yönetmeliğin geçiş hükmüne göre, yayımlandığı tarihte Bakanlık veri tabanına kayıtlı ve faal olan işletmelerin bir yıl içinde sınıflandırılması öngörülüyor. Sınıflandırma kontrollerinde mevcut sınıfın şartlarına ilişkin eksiklikler tespit edilirse işletmeye bunları gidermesi için 30 gün süre verilecek. Bu sürede eksikliklerin giderilmemesi halinde işletme, şartlarını karşıladığı en yüksek sınıfa dahil edilerek Bakanlık veri tabanındaki kaydı güncellenecek. Faaliyetlerine ara vermiş veya faaliyetini sonlandırmış olup Bakanlık veri tabanına kayıtlı olan işletmeler ise yeniden faaliyete başladıklarında sınıflandırılacak.

Kayseri'deki yetiştiricileri de ilgilendiriyor

Türkiye genelinde uygulanacak düzenleme, kapsam dahilindeki Kayseri'deki büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık işletmeleri açısından da önem taşıyor. Yetiştiricilerin işletmelerinin mevcut altyapısını, hijyen koşullarını ve biyogüvenlik uygulamalarını gözden geçirmesi; hangi sınıfın şartlarını karşıladıklarına ilişkin bilgi edinmesi gerekiyor. İşletmelerin sınıflandırılması, denetlenmesi ve şartların yeniden değerlendirilmesi süreçleri ilgili il ve ilçe tarım ve orman müdürlükleri tarafından yürütülecek. Yeni sistemle hayvan sağlığının korunması, hastalık risklerinin azaltılması ve hayvancılık işletmelerinde fiziki altyapı ile biyogüvenlik standartlarının geliştirilmesi amaçlanıyor.