Cıngı açıkladı: Anadolu'da eğitim anlayışını değiştiren adım Kayseri'den mi geldi?
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Kayseri'nin eğitim tarihinde dikkat çeken bir uygulamaya ilişkin bilgiler paylaştı. Döneminin ötesinde değerlendirilen sistem merak uyandırdı.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Kayseri’nin eğitim tarihinde dikkat çeken bilgiler paylaştı. Cıngı, 19’uncu yüzyılda Kayseri’nin yalnız ticaret ve zanaatte değil, eğitim alanındaki yeniliklerde de öncü şehirler arasında yer aldığını belirtti.
Eğitim reformları Kayseri’de erken karşılık buldu
Cıngı’nın aktardığı bilgilere göre 1869 tarihli Osmanlı Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile eğitim sisteminde köklü değişiklikler yapıldı. Bu düzenlemeyle birlikte rüştiyeler, yani bugünkü ortaokul seviyesindeki okullar İstanbul’un yanı sıra Anadolu şehirlerinde de açılmaya başladı.
Reformların Anadolu’da aynı hızda uygulanmadığını ifade eden Cıngı, Kayseri’nin ekonomik canlılığı, güçlü esnaf yapısı ve şehirdeki eğitim talebi sayesinde bu dönüşüme hızlı uyum sağlayan şehirlerden biri olduğunu söyledi.
Kız öğrenciler için dikkat çeken adım
Kayseri Rüştiyesi’nin 1870’li yıllarda Maarif Nezareti müfettişlerinin raporlarında ‘kız talebe kabul eden örnek okul’ olarak yer aldığını belirten Cıngı, uygulamanın ilk aşamada yetim kız çocukları ve memur ailelerinin kızları için başlatıldığını ifade etti.
Cıngı, ‘Bu adım Anadolu taşrasında kız öğrencilerin ortaöğretime erişimi açısından dikkat çekici bir gelişmeydi’ değerlendirmesinde bulundu.
Aynı eğitim, farklı sistem
Okula olan ilginin artmasının ardından ‘perde sistemi’ adı verilen yöntemin uygulanmaya başladığını ifade eden Cıngı, kız ve erkek öğrencilerin aynı ders programını takip ettiğini ancak sınıf içinde belirli bölümleme kurallarıyla eğitim gördüğünü aktardı.
Cıngı, ‘Bu yöntemle hem dönemin toplumsal hassasiyetleri korunuyor hem de kız öğrencilerin eğitimden yararlanması mümkün hâle geliyordu’ dedi.
Teftiş raporlarında örnek gösterildi
Maarif Nezareti teftiş raporlarında Kayseri’deki uygulamanın dikkat çekici örneklerden biri olarak gösterildiğini belirten Cıngı, 1876 tarihli raporda yer alan ifadeyi de paylaştı:
‘Kayseri Mekteb-i Rüştiyesi’nde terbiye ve edeb hususunda kızların gayreti erkeklerden aşağı değildir.’
Cıngı, bu değerlendirmenin yalnızca bir okulun başarısını değil, Kayseri’nin Osmanlı taşrasında eğitim reformlarının uygulanmasında öncü şehirlerden biri olduğunu da ortaya koyduğunu ifade etti.
