İslam dinindeki ibadet ve cemaat birlikteliği Müslümanlara hayatın nefsani taleplerine karşı direnme noktasında yalnız olmadıkları bilincini aşılar. Bayram sevinci de hep birlikte yaşanır. Yüce dinimizin bize bahşettiği bu lütfu bireyselliğin yoğunlaştığı günümüzde nasıl yorumlayabiliriz sorusu geldi şuan aklıma. Bayramlar bir nevi düğünler gibidir, tek başına yaşanmaz. Hatta düğün ve törenlerden farklı bir tarafı vardır bayramların. Bayram; bir ailenin, cemaatin veya cemiyetin değil bütün Müslümanların bayramı olduğundan aynı gün bütün dünya Müslümanları bir ibadet sevincine ortak olurlar. Genel bir durum olarak böyle olsa da bu ortak sevinç bütün Müslümanlarla bir araya gelmek suretiyle yaşanamaz.
Bu sebeple İslam cemaate katılmayı halka halka genişleyen daireler şeklinde inşa etmiştir. Bayram sevincinin birlikte yaşanacağı ilk yer, yakın akrabaları da içerecek şekilde ailedir. Ailede oluşmayan birlik aile dışında kurulsa bile ya sahte ya da fazlasıyla eksik bir birlik olur. Aileden mahalleye, mahalleden uzak akrabalara intikal eden bu süreç kişinin dostlarına, iş arkadaşlarına, uzaktan tanıdıklara doğru genişleyen bir daireye dönüşür. Genişlemenin derecesi genellikle kişinin konum ve ilişkilerine bağlı olarak değişir. Ama bütün bu süreci anlamlı kılan şey, kişinin ailesi, akrabaları ve dostlarıyla Müslümanların ortak sevincine iştirak etmesidir. Bu iştirak sürecinin genellikle gözden kaçan bir hususiyeti vardır.
Bayramlar hiç kimsenin önemsiz görülmediği ve herkesin bir şahıs olarak dikkate alınıp tebrik edildiği bir vasat oluşturur. Yani bulunduğumuz veya ulaşabildiğimiz çevrede bütün fertlerin bayramları hususen tebrik edilir, özel olarak her bir ferdin hâli hatırı sorulur. Bu, Allah’ın her bir ferdi özel olarak muhatap almasının dinde görünür hâle geldiği ve bütün inananları kuşattığı nadir anlardan biridir. Dolayısıyla bayram bir yandan bütün Müslümanları içine alacak bir içtimai heyecan oluştururken diğer yandan da cemaat ve cemiyetin her bir ferdinin şahsi hüviyetinin açıkça tasdik ve tebrik edildiği bir ruhani vasattır.
İslam’ın birey ve cemaat ilişkisi hakkındaki tavsiye ve emirlerini kavramak için dikkate değer bir hareket noktası olarak görülebilir bu vasat. Bizim için bayramın bir yönü, Allah’a teslimiyetin sevinciyle bu faaliyetleri yapabilmektir.Kurban bayramınız kutlu olsun.
