TÜSEB'den sağlıklı beslenme uyarısı: 'Etikete bak, bilinçli seç!'
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı bünyesinde çalışmalarını sürdüren Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü, sağlıklı beslenme konusunda tüketicilerin bilinçli tercihler yapmasına yardımcı olmak amacıyla Beslenme Skoru sistemine ilişkin bilgilendirici bir içerik yayımladı.
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde çalışmalarını sürdüren Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü, sağlıklı beslenme konusunda tüketicilerin bilinçli tercihler yapmasına yardımcı olmak amacıyla Beslenme Skoru (Nutri-Score) sistemine ilişkin bilgilendirici bir içerik yayımladı. Sağlıklı beslenmenin kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, hipertansiyon ve obezite gibi bulaşıcı olmayan kronik hastalıkların önlenmesinde önemli bir role sahip olduğuna dikkat çekilen çalışmada, market alışverişlerinde tüketicilerin çok sayıda ürün ve bilgiyle karşı karşıya kaldığı belirtildi.
Ambalajın ön yüzünde A’dan E’ye renkli beslenme rehberi
Beslenme Skoru, bir ürünün 100 gramı veya 100 mililitresindeki bileşimini dikkate alarak genel besin profilini A’dan E’ye kadar beş farklı sınıfta gösteren ambalaj önü beslenme etiketleme sistemi olarak tanımlanıyor. Sistemde koyu yeşilden koyu turuncuya uzanan beş farklı renk kullanılıyor. A ve B sınıfındaki ürünler daha olumlu besin profiline sahip seçenekleri ifade ederken, C orta düzey bir besin profilini gösteriyor. D ve E sınıfındaki ürünler ise daha sınırlı tercih edilmesi gereken seçenekler olarak değerlendiriliyor. Renk ve harflerin ambalajın ön yüzünde yer almasıyla tüketicilerin benzer ürünleri besin profilleri açısından daha kolay karşılaştırabilmesi hedefleniyor.
Şeker, tuz ve doymuş yağ skoru düşürüyor
Beslenme Skoru hesaplamasında ürünlerin enerji, doymuş yağ, şeker ve tuz gibi sınırlandırılması önerilen bileşenlerinin yanı sıra lif, protein, meyve, sebze ve baklagil içeriği gibi teşvik edilen bileşenleri de dikkate alınıyor. Sınırlandırılması gereken bileşenlerin miktarı arttıkça ürünün besin profili daha olumsuz değerlendiriliyor. Lif, protein, meyve, sebze ve baklagil içeriğinin daha yüksek olması ise daha olumlu bir değerlendirmeye katkı sağlıyor.
Ürünleri 'iyi' veya 'kötü' diye sınıflandırmıyor
Beslenme Skoru’nun bir ürünü doğrudan 'iyi' veya 'kötü', 'yasak' veya 'serbest' şeklinde sınıflandırmak amacıyla kullanılmadığı vurgulanıyor. Sistemin temel amacı, aynı ürün grubundaki benzer ürünler arasında besin profili açısından daha olumlu seçeneğin kolayca fark edilmesine yardımcı olmak. Bu nedenle skorun tek başına bir ürünün sağlıklı veya sağlıksız olduğu anlamına gelmediği belirtiliyor.
A’dan E’ye renkli beslenme rehberi
Beslenme Skoru’nda A, B, C, D ve E olmak üzere beş farklı kategori bulunuyor. A daha olumlu, B olumlu profile yakın, C orta düzey, D daha düşük ve E ise en düşük besin profiline karşılık geliyor. Renkli gösterimde A yeşil tonlarla ifade edilirken E kırmızıya doğru ilerleyen renklerle gösteriliyor. Böylece tüketicilerin besin değerlerini tek tek incelemeden önce ürünler arasında hızlı bir karşılaştırma yapabilmesi amaçlanıyor. Ancak ürünlerin yalnızca skoruna bakılarak değerlendirilmemesi gerektiği, ürünün türü, porsiyonu ve tüketim sıklığının da dikkate alınmasının önem taşıdığı vurgulanıyor.
Etiketin tamamına bakılması öneriliyor
TÜSEB, tüketicilere alışveriş sırasında Beslenme Skoru’nun yanı sıra ürünlerin içindekiler listesini ve beslenme bildirimini de incelemeleri çağrısında bulundu. Tüketicilerin özellikle enerji, şeker, doymuş yağ ve tuz miktarlarına dikkat etmeleri; benzer ürünleri karşılaştırmaları ve porsiyon ile tüketim sıklığını göz önünde bulundurmaları öneriliyor.
Dengeli beslenmede tüketim miktarı da önem taşıyor
Beslenme Skoru’nun sağlıklı beslenmenin bütününü tek başına değerlendiren bir sistem olmadığına dikkat çekiliyor. Sağlıklı beslenme düzeninde sebze ve meyveler, kuru baklagiller, tam tahıllı ürünler ve yeterli-dengeli protein kaynaklarına yer verilmesinin; aşırı şeker, tuz ve doymuş yağ tüketiminin ise sınırlandırılmasının önemli olduğu belirtiliyor. Bu nedenle A veya B sınıfında yer alan bir ürünün sınırsız şekilde tüketilebileceği yönünde bir değerlendirme yapılmaması gerektiği ifade ediliyor.
TÜSEB’den tüketicilere bilinçli beslenme çağrısı
TÜSEB, 3-9 Eylül tarihleri arasında kutlanan Halk Sağlığı Haftası kapsamında tüketicilere 'Etikete Bak, Bilinçli Seç, Sağlıklı Beslen' mesajını verdi. Açıklamada, besin etiketlerini doğru okumanın daha bilinçli tercihler yapılmasına yardımcı olabileceği belirtilerek tüketicilere etiketleri okumaları, benzer ürünleri karşılaştırmaları, porsiyonlarına dikkat etmeleri ve sağlıklı seçeneklere beslenme düzenlerinde daha fazla yer vermeleri çağrısında bulunuldu. TÜSEB tarafından yapılan bilgilendirmede, sağlıklı seçimlerin sağlıklı nesillerin temelini oluşturduğu vurgulandı.
