Kayseri'nin bir köyü 3 yıl boyunca araştırıldı! Geçmişinden neler çıktı?
Kayseri'de üç yıl boyunca sürdürülen araştırma, bir köyün geçmişine ilişkin birbirinden ilginç ayrıntıları gün yüzüne taşıdı. Eski yerleşim alanlarından unutulmaya yüz tutan geleneklere kadar pek çok konu incelendi. Peki, araştırmacılar hangi izlere ulaştı?
Kayseri’nin köklü geçmişi, yalnızca tarihi yapılarında değil, kırsal mahallelerinde kuşaktan kuşağa aktarılan geleneklerde de yaşamaya devam ediyor. Yıllardır kullanılan yer adları, büyüklerden öğrenilen bilgiler, eski üretim yöntemleri ve günlük yaşamın bir parçası haline gelen alışkanlıklar, geçmişe ilişkin önemli ipuçları barındırıyor.
Bu kültürel birikimin izini süren üç yıllık çalışma ise Kayseri’nin Develi ilçesinde gerçekleştirildi. Araştırma kapsamında bir köyün geçmişten bugüne taşıdığı değerler, yaşam biçimi ve toplumsal hafızası farklı yönleriyle ele alındı.
Üç yıl boyunca neler incelendi?
Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Savaş Karagöz ile Ünal Çakı tarafından hazırlanan çalışma, Develi’nin Soysallı Mahallesi'ne odaklandı.
Üç yıllık araştırmanın sonuçları, 8-10 Ekim tarihlerinde Develi’de düzenlenen 4. Uluslararası Türk Kültürü ve Âşık Seyrani Kongresi’nde katılımcılarla paylaşıldı.
Etnopedagoji alanında gerçekleştirilen araştırmada, toplumların geçmişten devraldıkları bilgi, deneyim ve gelenekleri yeni nesillere hangi yollarla aktardıkları incelendi.
Köyün sınırlarını aşan bir geçmiş var
Prof. Dr. Savaş Karagöz, araştırma kapsamında Soysallı’nın Yörük-Türkmen kültürünün anlaşılması bakımından önemli özellikler taşıdığını ifade etti.
Çalışmada köyün kuruluş ve yerleşim geçmişinin yanı sıra Gereme bölgesiyle bağlantıları, yaylacılık faaliyetleri, tarım ve hayvancılık alışkanlıkları, el sanatları ve değirmencilik kültürü ele alındı.
Bununla birlikte geçmişte hava olaylarının nasıl yorumlandığı, geleneksel oyunlar, yöreye özgü kelimeler ve yer isimleri de araştırmanın kapsamında yer aldı.
Eski yapılar ve yer isimleri ne anlatıyor?
Araştırmanın öne çıkan bölümlerinden birini de Soysallı’nın bugünkü yerleşim alanının dışında kalan tarihi ve kültürel izler oluşturdu.
Gereme çevresindeki su kaynakları, eski yerleşim kalıntıları, kemerler, mezarlıklar, yaylaklar ve halk arasında kilise ya da hamam olarak hatırlanan yapılar, bölgenin geçmişine ilişkin değerlendirmelerde yer aldı.
Karagöz, bu unsurların yalnızca tarihi kalıntılardan ibaret olmadığını, bölge halkının yaşadığı coğrafyayla kurduğu ilişkinin anlaşılmasına da katkı sunduğunu vurguladı.
Geçmişin bilgisi geleceğe taşınabilir mi?
Araştırmada Soysallı’nın kültürel değerlerinin yalnızca korunması gereken eski alışkanlıklar olarak değerlendirilmemesi gerektiği üzerinde duruldu. Prof. Dr. Savaş Karagöz, köyde nesiller boyunca oluşan bilgi birikiminin günümüz eğitim anlayışıyla da ilişkilendirilebileceğini ifade etti. Çalışmanın sonuçlarına göre, geleneksel yaşam içerisinde edinilen deneyimler, çocukların ve gençlerin eğitiminde yararlanılabilecek önemli bir kaynak niteliği taşıyor.
Üç yıllık araştırma, Soysallı’nın geçmişten bugüne uzanan kültürel birikimini gözler önüne sererken, Kayseri’nin kırsal yaşamında korunmayı ve gelecek kuşaklara aktarılmayı bekleyen değerlerin önemini de bir kez daha gündeme taşıdı.
