Kayseri'de şaşırtan gerçek: O ilçe bir zamanlar krallığa başkentlik yaptı
Kayseri'nin bugün sakin yapısıyla bilinen o ilçesinin, geçmişte bir krallığın yönetim merkezi olduğunu biliyor muydunuz? Tarihi detaylar dikkat çekiyor.
Kayseri’nin doğuya açılan ilçesi Pınarbaşı’nın adının kökeni, bölgenin doğal yapısı ve binlerce yıllık geçmişiyle doğrudan bağlantılı.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı’nın sosyal medya paylaşımı, ilçenin hem isim hikâyesini hem de tarihsel önemini yeniden gündeme taşıdı.
İsmini pınarların başından aldı
Uzunyayla’sı, geniş bozkırları ve yayla kültürüyle bilinen Pınarbaşı’nın yaklaşık 2 bin 200 yıllık bir yerleşim geçmişine sahip olduğu ifade ediliyor. İlçenin hemen yakınında yer alan Şirvan Dağı’ndan çıkan su kaynakları, Zamantı Havzası’nı besleyen ana pınarları oluşturuyor.
Milletvekili Cıngı paylaşımında, yerleşimin bu su kaynaklarının başında kurulmasına dikkat çekerek, ‘Yerleşim tam olarak pınarların başında kurulduğu için bölge halkı burayı doğal olarak Pınarbaşı diye adlandırmıştır’ ifadelerine yer verdi.
Antik çağlarda önemli bir yerleşim
Bölgenin tarihi yalnızca Osmanlı dönemine değil, antik çağlara kadar uzanıyor. Pers kaynaklarında Kapadokya için kullanılan ‘Katpatuka’ adının ‘Güzel Atlar Ülkesi’ anlamına gelmesi, Pınarbaşı ve çevresinin erken dönemlerden itibaren at yetiştiriciliğiyle tanındığını ortaya koyuyor.
Antik kaynaklarda ilçenin bulunduğu bölgenin Ariarateia (Arya Ratya) ve daha sonra Samantos adıyla anıldığı, bu ismin zamanla Zamantı’ya dönüştüğü kabul ediliyor.
Asurlu ticaret kolonilerinin Kayseri’deki Kaniş Karum’u merkez seçmesiyle Anadolu’da geniş bir ticaret ağı oluştu. Bu süreçte Pınarbaşı’nın da doğu ile batıyı birbirine bağlayan güzergâh üzerinde yer aldığı belirtiliyor.
Tarihi kayıtlara göre bölge, çok sayıda kervanın geçtiği önemli ticaret yollarından biri haline geldi ve ekonomik açıdan dikkat çeken yerleşimler arasında yer aldı.
Bir dönem Kapadokya’ya başkentlik yaptı
Büyük İskender sonrası Kapadokya’da hakimiyet kuran III. Ariarathes döneminde, bugünkü Pınarbaşı’nın antik adı olan Ariarateia’nın düzenlenerek Kapadokya Krallığı’nın başkenti yapıldığı biliniyor.
Başkent daha sonra IV. Ariarathes döneminde Mazaka’ya bugünkü Kayseri’ye taşınsa da, bu süreç Pınarbaşı’nın tarih sahnesinde yönetim merkezi olarak yer aldığını gösteriyor.
Osmanlı döneminde ‘Aziziye’ olarak kuruldu
Bugünkü yerleşimin temelleri ise 19. yüzyılın ilk yarısında atıldı. Sultan Abdülaziz döneminde ilçe ‘Aziziye’ adıyla kuruldu. Aynı dönemde Osmanlı Devleti’ne sığınan Kafkasyalı muhacirlerin önemli bir bölümü, geniş ve boş yayla sahaları nedeniyle buraya yerleştirildi.
Cıngı paylaşımında bu sürece ilişkin, ‘Aziziye kısa sürede önemli bir iskân merkezi haline gelmiştir’ değerlendirmesinde bulundu.
1926’da Kayseri’ye bağlandı, adı Pınarbaşı oldu
Cumhuriyet’in ilk yıllarında idari düzenlemeler kapsamında Aziziye ilçesi, 1926 yılında kış şartları ve ulaşım mesafeleri dikkate alınarak Sivas’tan alınarak Kayseri’ye bağlandı.
Halk arasında uzun süredir kullanılan ‘Pınarbaşı’ adı ise aynı yıl resmiyet kazanarak ilçenin yeni adı oldu.
Bugün Pınarbaşı, adını aldığı su kaynaklarıyla birlikte tarihi mirası, yayla kültürü ve köklü geçmişiyle Kayseri’nin en dikkat çeken ilçeleri arasında yer almaya devam ediyor.
