Kayseri'de ilginç hikaye: Bir İngiliz köyde yaşadı, herkes ona 'Pol amca' dedi
1949'da Kayseri'ye gelen İngiliz antropolog Paul Stirling, Sakaltutan ve Elbaşı köylerinde yaşayarak köy hayatını araştırdı.
Kayseri’nin Bünyan ilçesine bağlı Sakaltutan köyü, yıllar önce yapılan dikkat çekici bir araştırmaya ev sahipliği yaptı.
Anadolu köy yaşamını incelemek için bölgeye gelen bir İngiliz antropolog, köyde aylarca yaşayarak hem araştırmalar yaptı hem de köylülerle güçlü bir bağ kurdu.
Dijital içerik üreticisi Ali Peker’in sosyal medya paylaşımına göre, İngiliz antropolog Paul Stirling, 1949 yılında Kayseri’nin Sakaltutan ve Elbaşı köylerine gelerek bir süre bu köylerde yaşadı. Stirling burada yaptığı saha çalışmalarıyla köylerin sosyal yapısını, kültürel yaşamını ve ekonomik ilişkilerini inceleyen araştırmalar yürüttü. Hazırladığı doktora tezinin temelini de bu gözlemler oluşturdu.
Köylüler ona ‘Pol Amca’ diyordu
Köylerde kaldığı süre boyunca bölge halkıyla yakın bir ilişki kuran Stirling’in köylüler tarafından ‘Pol Amca’ diye çağrıldığı anlatılıyor. Uzun süre köy yaşamını gözlemleyen İngiliz antropolog, günlük hayatı, üretim biçimlerini ve köydeki sosyal ilişkileri yakından takip etti.
‘Turkish Village’ kitabında anlattı
Stirling, yaptığı saha çalışmalarını 1965 yılında yayımlanan Turkish Village adlı kitabında topladı. Eserde Sakaltutan ve Elbaşı köyleri sosyal, kültürel ve ekonomik yönleriyle ayrıntılı şekilde ele alındı. Kitap, Türkiye’de köy yaşamını inceleyen önemli akademik kaynaklardan biri olarak gösteriliyor.
Yıllar sonra yeniden geldi
İngiliz antropolog, ilk araştırmasının ardından bölgeyle bağını koparmadı. Çalışmalarını genişletmek amacıyla 1971 ve 1985 yıllarında Sakaltutan ve Elbaşı köylerini yeniden ziyaret ederek yeni gözlemler yaptı ve ek bilgiler topladı.
Erciyes Üniversitesi’ndeki dikkat çeken anı
Paul Stirling’in Türkiye ile ilgili değerlendirmelerine dair bir anı da akademik çevrelerde anlatılıyor. Erciyes Üniversitesi’nde verdiği bir konferansın ardından soru-cevap bölümünde kendisine Türkiye ile Batı’nın kıyaslanması soruldu. Stirling bu soruya, ‘Batı galiba Türkiye’den yaklaşık 75 yıl ileride’ yanıtını verdi.
Bu sözler üzerine salondaki genç akademisyenlerden birinin şaşkınlıkla tepki verdiği, Stirling’in ise gülümseyerek şu ifadeleri kullandığı aktarılıyor:
‘Bak delikanlı, ben bu konuya elli yılımı verdim. Daha gençsiniz, biraz çalışın; sonra anlarsınız.’
Kayseri’de yaptığı saha çalışmalarıyla tanınan Paul Stirling, özellikle Sakaltutan ve Elbaşı köyleri üzerine yaptığı araştırmalarla Anadolu köy yaşamına dair önemli bilgiler ortaya koydu. Köylülerin hafızasında ise hâlâ ‘Pol Amca’ olarak hatırlanıyor.
