Kayseri'de 107 yıllık 'Sırdır' belgesi! Milli Mücadele'deki gizli plan ortaya çıktı
Kayseri'nin Milli Mücadele yıllarındaki rolüne ilişkin dikkat çeken bir ayrıntı gündeme geldi. Develi'ye gönderilen Sırdır yazılı mektubun ardından yaşananlar dikkat çekti.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Milli Mücadele yıllarında Develi’nin Güney Cephesi’ndeki rolüne ilişkin dikkat çeken tarihi bilgileri paylaştı. Cıngı, 1919 yılında Heyet-i Temsiliye tarafından dönemin Develi Belediye Başkanı Kamberli Osman Bey’e gönderilen ve üzerinde ‘Sırdır’ kaydı bulunan mektuptan, Feke’nin kurtuluşuna uzanan süreci anlattı.
İşgal hattı Develi’ye 20 kilometreye kadar yaklaştı
1919 yılının sonlarında Fransız işgalinin Çukurova’dan Toroslara doğru ilerlediğini belirten Cıngı, bu süreçte Kozan ve çevresinden kaçan binlerce kişinin Develi’ye sığındığını aktardı.
İşgal hattının Develi’ye yaklaşık 20 kilometre mesafeye kadar geldiğine dikkat çeken Cıngı, Tam bu günlerde Develi Belediye Başkanı Kamberli Osman Bey’e Heyet-i Temsiliye’den önemli bir mektup ulaştı. 1 Kasım 1919 tarihli mektubun üzerinde tek kelimelik bir kayıt vardı. ‘Sırdır’ ifadelerini kullandı.
Gerçek kimlikleri gizlenecekti
Cıngı’nın aktardığı bilgilere göre, Kilikya Kuva-yı Milliye Komutanlığına gönderilen Binbaşı Kemal ve Yüzbaşı Osman’ın gerçek kimliklerinin gizlenmesi kararlaştırıldı. İki isim bölgede farklı isimlerle faaliyet gösterecekti.
Cıngı, ‘Kilikya Kuva-yı Milliye Komutanlığına gönderilen Binbaşı Kemal ve Yüzbaşı Osman’ın kimlikleri gizlenecek, bölgede ‘Kozanoğlu Doğan’ ve ‘Aydınoğlu Tufan’ adlarını kullanacaklardı. Kamberli Osman’dan ise kendilerine her türlü desteği sağlaması isteniyordu’ sözleriyle süreci anlattı.
Bu gelişmelerle birlikte Develi’nin Güney Cephesi’ndeki direnişin örgütlendiği önemli merkezlerden biri haline geldiğini ifade etti.
Develi işgalle tehdit edildi
Bölgedeki hareketliliğin Fransız askeri idaresi tarafından fark edildiğini belirten Cıngı, bu kez dönemin Develi Kaymakamı Atıf Bey’in devreye girdiğini aktardı.
Kozan Askeri Mutasarrıfı Taillardat’ın 300’ü aşkın askerle Develi’ye bağlı Çataloluk’a kadar geldiğini kaydeden Cıngı, ‘Bölgedeki milli kuvvetlerin teslimini istedi ve ilçeyi işgalle tehdit etti. Atıf Bey’in cevabı açıktı. Develi halkı silahlıydı ve herhangi bir işgal girişimine karşı koyacaktı’ ifadelerini kullandı.
Atıf Bey’in tavrını, ‘Bir Anadolu kazasının kaymakamı, karşısındaki işgal kuvvetine geri adım atmayacağını bildiriyordu’ sözleriyle anlatan Cıngı, Taillardat’ın bölgenin kendisi için güvenli olmadığını anlayarak Kozan yönüne çekildiğini belirtti.
Develi ve Yahyalı’dan yüzlerce kişi toplandı
Milli Mücadele döneminde Kamberli Osman’ın faaliyetlerine de değinen Cıngı, ‘Kamberli Osman ise savunmayla yetinmedi. Develi, Yahyalı ve çevre köylerden topladığı kuvvet kısa sürede 850–1000 kişiye ulaştı’ dedi.
Kamberli Osman’ın Feke üzerine ilerlenirken farklı bir yönteme başvurduğunu aktaran Cıngı, kasabadaki işgal kuvvetlerine Feke’nin 15 bin kişi tarafından kuşatıldığı bilgisinin gönderildiğini ifade etti.
Gerçekte milli kuvvetlerin sayısının bunun çok altında olduğunu belirten Cıngı, ‘Telgraf hatları kesilmiş, Feke’nin Kozan ile bağlantısı koparılmıştı. Karşı taraf sayıyı teyit edemedi’ sözleriyle o gün yaşananları aktardı.
Bin kişilik kuvvet 15 bin kişi olarak gösterildi
Uygulanan taktiğin sonuç verdiğini belirten Cıngı, ‘Baskı sonuç verdi ve 10 Mart 1920’de millî kuvvetler Feke’ye girdi, Türk bayrağı yeniden göndere çekildi’ ifadelerini kullandı.
Develi’nin Milli Mücadele’de üstlendiği rolü Kaymakam Atıf Bey ve Kamberli Osman üzerinden değerlendiren Cıngı, paylaşımını şu sözlerle tamamladı:
‘Develi’nin Millî Mücadele’de bıraktığı iz tam da burada belirginleşir. Bir tarafta işgal tehdidine boyun eğmeyen Kaymakam Atıf Bey, diğer tarafta elindeki bin kişiyi düşmanın gözünde on beş bine çıkaran Kamberli Osman. Kayseri’nin güneyinde bağımsızlığın yolu bazen silahla, bazen cesaretle, bazen de doğru anda söylenen tek bir cümleyle açılıyordu.’
