Evli kiracılar için kritik uyarı: Kira sözleşmesinde iki eşin de imzası önemli!

Görünüşüne başvurulan Altın Emlak, gayrimenkul danışmanından edinilen bilgiler göre kira sözleşmesinin tarafların hak ve yükümlülüklerini açık biçimde ortaya koyması gerekiyor. Sözleşmede boş bırakılan alanların veya eksik yazılan maddelerin ileride ciddi sorunlara yol açabileceğine dikkat çekiliyor. ‘‘Kira sözleşmesi içerik olarak iki tarafın da bütün haklarını koruyan bir sözleşmedir. Sadece ev sahibini değil, aynı zamanda kiracıyı da korur. Doğru yapıldığı ve doğru şekilde doldurulduğu takdirde iki taraf için de güvence sağlar.’‘

Daha dikkatli hazırlanması gerekiyor!

Sektör temsilcileri özellikle son dönemde ev sahibi-kiracı uyuşmazlıklarının artmasıyla birlikte kira sözleşmelerinin daha dikkatli hazırlanması gerektiğini ifade ediyor. Sektör temsilcilerine göre, iyi hazırlanmış bir sözleşme sayesinde ev sahibi keyfi şekilde kiracıyı çıkaramazken, kiracı da süreci kötüye kullanarak ev sahibini zor durumda bırakamıyor.

‘‘Kira sözleşmesi geniş bir hukuk konusu’‘

Kira sözleşmelerinin yalnızca konut kiralamalarıyla sınırlı düşünülmemesi gerektiğini vurgulayan Altın Emlak gayrimenkul danışmanları kira sözleşmesi konusunun birçok alt başlığa ayrıldığını söyledi. ‘‘Kira sözleşmesi başlı başına bir hukuk konusu. Sadece ev sahibi-kiracı bağlamında düşünmemek gerekir. Konut, iş yeri, tarım alanı, yazlık, kışlık, rezidans ya da farklı gayrimenkul türlerinde durum değişebilir’‘ değerlendirmesinde bulundu. Bu nedenle sözleşme hazırlanırken tarafların ihtiyaçlarının, taşınmazın niteliğinin ve kullanım amacının açık biçimde belirtilmesi gerektiği ifade ediliyor.

Eşler birlikte oturacaksa iki tarafın da imzası alınmalı

Kiralama sürecinde en çok merak edilen konulardan biri de evli çiftlerin birlikte oturacağı konutlarda sözleşmenin nasıl yapılacağı. Emlakçılar, bu durumda yalnızca bir eşin değil, her iki eşin de bilgilerinin alınmasının ve gerekli belgelerde imzalarının bulunmasının daha sağlıklı olduğunu belirtiyor. Görüşüne başvurulan sektör temsilcisi, emlakçının her iki eşten de kimlik fotokopisi istemesinin doğru bir uygulama olduğunu söyledi. ‘‘Herhangi bir boşanma ya da anlaşmazlık durumunda taraflardan biri evden çıktığında diğer taraf ‘benim imzam yok’ diyebilir. Bu nedenle en sağlıklısı, tahliye taahhütnamesi gibi belgelerde eşlerin ikisinin de imzasının alınmasıdır’‘ dedi. Gayrimenkul danışmanlarına göre konutta kimlerin kalacağının sözleşmede açıkça belirtilmesi de önemli. Aile olarak mı oturulacağı, yalnız mı kalınacağı ya da öğrenciler gibi birden fazla kişinin birlikte mi kullanacağı sözleşmeye yansıtılmalı. ‘‘Evde kim kalacaksa bunun bilinmesi gerekir. Öğrenciler evi birlikte tutuyorsa sözleşme bir kişi üzerine yapılabilir ancak tahliye taahhütnamesinde evde kalan herkesin imzasının alınması daha sağlıklı olur’‘

Depozito nasıl belirlenmeli?

Kiralama sürecinin bir diğer tartışmalı başlığı ise depozito. Uygulamada bazı ev sahipleri depozitoyu girişteki kira bedeli üzerinden, bazıları güncel kira bedeli üzerinden, bazıları ise döviz ya da altın gibi değerler üzerinden talep edebiliyor. Altın Emlak gayrimenkul danışmanı depozito konusunda tarafların karşılıklı anlaşmasının esas olduğunu belirterek, ‘‘Ev sahibi ve kiracı anlaştıkları zaman depozito bedelini farklı şekillerde belirleyebilirler. Burada önemli olan, bunun sözleşmeye açık şekilde yazılmasıdır’‘ dedi. Depozitonun yalnızca tutar olarak değil, hangi ölçüye göre verildiğinin de belirtilmesi gerektiğini vurgulayan temsilci, şu örneği verdi: ‘‘Bugün bir aylık kira bedeli depozito olarak verildiyse, çıkışta da bunun bir aylık kira bedeli karşılığı olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde kararlar var. Aksi halde yıllar sonra yalnızca ilk verilen miktarın iade edilmesi kiracı açısından değer kaybı oluşturabilir.’‘ Bu nedenle sözleşmeye ‘‘bir aylık kira bedeli depozito alınmıştır’‘ gibi açık bir ifade yazılması, ileride doğabilecek anlaşmazlıkları azaltabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Depozito yerine senet alınabilir mi?

Bazı ev sahiplerinin depozito yerine ya da depozitoya ek olarak senet talep ettiği de biliniyor. Sektör temsilcisi, senet uygulamasının da tarafların anlaşmasına bağlı olduğunu belirtti. ‘‘Bazıları depozito almıyor, depozito yerine senet düzenliyor. Evdeki demirbaşlara, eşyalara ya da taşınmaza zarar verilmesi gibi durumlar için bu yöntem tercih edilebiliyor. Taraflar karşılıklı olarak anlaştıysa senet düzenlenebilir’‘ dedi. Ancak konut kiralamalarında hem depozito hem de senedin birlikte alınmasının çok sık karşılaşılan bir durum olmadığı ifade edildi. ‘‘Genelde depozito alan senet almaz, senet alan depozito almaz. İkisinin birlikte alındığı durumlar daha çok büyük işletmelerin, fabrikaların ya da geniş kapsamlı iş yerlerinin kiralanmasında görülebilir’‘ değerlendirmesinde bulundu. Senet imzalayan kiracıların belge üzerindeki tarih, tutar ve ödeme şartlarına dikkat etmesi gerektiği de vurgulandı. Mümkünse senedin bir örneğinin ya da fotoğrafının alınması tavsiye edildi.

Tahliye taahhütnamesi ayrı bir belge

Kira sözleşmesiyle sıkça karıştırılan belgelerden biri de tahliye taahhütnamesi. Sektör temsilcileri, kira sözleşmesi ile tahliye taahhütnamesinin ayrı belgeler olduğunu belirtiyor. Tahliye taahhütnamesinin ev sahibinin elini güçlendiren önemli evraklardan biri olduğunun altı çizildi. ‘‘Kira sözleşmesi ayrı bir evraktır, tahliye taahhütnamesi ayrı bir evraktır. Tahliye taahhütnamesi ayrıca imzalanır ve ayrıca alınır’‘ dedi. Bu belgenin özellikle tahliye sürecinde önem taşıdığı belirtilirken, taahhütnamede hangi şartlarda tahliyenin kabul edildiğinin açık şekilde yazılması gerektiği ifade edildi.

Sözleşmede boş alan bırakılmamalı

Sektör temsilcileri, kira sözleşmelerinin gelişigüzel doldurulmaması gerektiği konusunda uyarılarda bulundu. Eksik bırakılan alanlar, yanlış yazılan maddeler veya tarafların yükümlülüklerinin açık belirtilmemesi ileride hem ev sahibi hem de kiracı açısından hak kaybına neden olabiliyor. Görüşüne başvurulan Altın Emlak gayrimenkul danışmanı ‘‘Sözleşmeler mutlaka bilen kişiler tarafından doldurulmalı. Boş yerler eksik bırakılmamalı. Bazen eksik sözleşmeler hak kaybına neden olabilir ve taraflar kendi haklarını istedikleri gibi savunamayabilir’‘ ifadelerini kullandı. Uzman isim kiralama işlemlerinde kurumsal ve yetkili emlak şirketleriyle ya da alanında uzman kişilerle çalışılmasının daha sağlıklı olacağını belirterek, ‘‘En doğrusu işi bilen, yetkili kişilerle bu süreci yürütmektir. Gerekirse sözleşme hazırlanmadan önce bir uzmana danışılmalıdır’‘ dedi.

‘‘İlk başta rızayla anlaşma yolu tercih edilmeli’‘

Ev sahibi-kiracı ilişkilerinde tarafların baştan açık ve yazılı şekilde anlaşmasının önemine dikkat çekilirken, mevcut hukuki süreçlerin uzun sürebileceğini ancak dosyaların sonunda haklı taraf lehine sonuçlanabileceği belirtiliyor. ‘‘Kiracı da ev sahibi de mevcut şartlara güvenerek hareket etmemeli. Dosyalar uzun sürse de bir şekilde haklıdan yana neticelenir. Bu nedenle iki taraf ilk başta rızayla anlaşma yoluna gitmeli’‘ vurgusu öne çıkıyor. Uzmanlara göre, kira sözleşmesi hazırlanırken kira bedeli, artış şartları, depozito, senet, tahliye taahhütnamesi, konutta kimlerin oturacağı, demirbaşlar ve ödeme şekli gibi tüm başlıkların açıkça yazılması gerekiyor. Böylece hem ev sahibi hem de kiracı açısından ileride ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkların önüne geçilebiliyor.