Ev sahibi mi haklı, kiracı mı? Bu tartışmada mahkeme ne diyor?
Ev sahibi taşınmazını satmak ya da yeniden kiraya vermek isterken, kiracının 'Evi göstermiyorum' demesi süreci durdurabilir mi? Tarafların hakları nerede başlıyor, nerede bitiyor? Ev sahibi hangi durumda suçlu duruma düşebilir? Avukat Atakan Yıldırım, en çok merak edilen hukuki ayrıntıları anlattı.
Ev sahibi ile kiracı arasında yaşanan anlaşmazlıklara her geçen gün bir yenisi ekleniyor. Son dönemde özellikle satışa çıkarılan veya yeniden kiraya verilecek taşınmazlarda yaşanan ‘evi gösterme’ tartışmaları, tarafları sık sık karşı karşıya getiriyor. Peki, böyle bir durumda hukuk kimin yanında yer alıyor? Kiracı taşınmazın gösterilmesini reddedebilir mi, ev sahibi hangi haklara sahip?
Konuya ilişkin Kayseri Anadolu Haber’e özel değerlendirmelerde bulunan Avukat Atakan Yıldırım, Türk Borçlar Kanunu'nun hem ev sahibinin mülkiyet hakkını hem de kiracının özel yaşamını koruduğunu belirterek, bu tür uyuşmazlıklarda tarafların kanunun öngördüğü sınırlar içerisinde hareket etmesi gerektiğinin önemine dikkat çekti.
Kanun kiracıya ne yükümlülük getiriyor?
Yıldırım, Türk Borçlar Kanunu'na göre kiracının, belirli şartlar altında taşınmazın potansiyel alıcılara veya yeni kiracılara gösterilmesine izin vermekle yükümlü olduğunu ifade etti.
Ancak bu yükümlülüğün ev sahibine sınırsız bir hak tanımadığını belirten Yıldırım, gösterimlerin kiracının günlük yaşamını aksatmayacak şekilde planlanması gerektiğini söyledi. Gösterim gün ve saatlerinin önceden belirlenmesi, kiracının yaşam düzenine saygı gösterilmesi ve taşınmaz içerisindeki eşyalara zarar verilmemesi gerektiğini dile getirdi.
İlk adım neden yazılı bildirim olmalı?
Uygulamada en sık yapılan hatalardan birinin taleplerin yalnızca sözlü olarak iletilmesi olduğunu belirten Yıldırım, ev sahibinin gösterim talebini yazılı olarak kiracıya bildirmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.
Noter aracılığıyla gönderilecek ihtarnamenin ya da ispatlanabilecek yazılı bildirimlerin, olası hukuki süreçlerde önemli delil niteliği taşıdığını kaydeden Yıldırım, hangi gün ve saatlerde gösterim yapılmak istendiğinin açık şekilde belirtilmesi gerektiğini söyledi.
Kiracı kabul etmezse süreç nasıl işliyor?
Kiracının yazılı bildirime rağmen taşınmazın gösterilmesine izin vermemesi ya da hiçbir dönüş yapmaması halinde ev sahibinin tek taraflı hareket etme hakkı bulunmadığının altını çizen Yıldırım, bu durumda izlenmesi gereken hukuki yolun Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurmak olduğunu belirtti. Yıldırım, mahkemenin gerekli şartların oluştuğu kanaatine varması halinde taşınmazın hangi gün ve saatlerde gösterileceğine karar verebildiğini belirtti.
Ev sahiplerinin en çok düştüğü hata
Yıldırım, ev sahiplerinin en sık yaptığı yanlışlardan birinin kiracının onayı olmadan taşınmaza girmeye çalışmak olduğunu söyledi.
Kiracının rızası veya mahkeme kararı olmaksızın eve girilmesinin konut dokunulmazlığının ihlali kapsamında değerlendirilebileceğini belirten Yıldırım, bu durumun hem hukuki hem de cezai sorumluluk doğurabileceği uyarısında bulundu.
Sadece eve girmekle sınırlı değil
Yıldırım, kiracıyı sürekli telefonla aramak, peş peşe mesaj göndermek veya baskı oluşturacak davranışlarda bulunmanın da hukuki risk oluşturabileceğine dikkat çekti.
Tarafların haklarını ararken hukuki sınırların dışına çıkmaması gerektiğini ifade eden Yıldırım, bu tür anlaşmazlıklarda en doğru yöntemin yazılı bildirim yapmak, makul süre tanımak ve uzlaşma sağlanamaması halinde yargı yoluna başvurmak olduğunu sözlerine ekledi.
