Emeklilikte yeni hesap! SGK maaşını alan bunu da alabilecek
Emeklilikte milyonları ilgilendiren yeni dönemin ayrıntıları ortaya çıkmaya başladı. SGK'dan maaş alanların mevcut hakkı devam ederken, belirli şartları karşılayanlara bir ödeme daha yapılabilecek. Üstelik düzenlemede sadece emeklileri değil, çalışanları da ilgilendiren sürpriz detaylar var. Peki, kimler bu haktan yararlanabilecek?
Emeklilik hesabı yapan milyonlarca kişinin önüne alışılmışın dışında yeni bir formül geliyor. Yaş ve prim hesabının yanı sıra vatandaşın emekli olduktan sonra eline geçecek parayı doğrudan etkileyecek yeni sistemde, özellikle SGK’dan maaş almaya başlayanları ilgilendiren önemli bir detay bulunuyor.
Üstelik söz konusu hak için SGK’daki emeklilik şartlarını tamamlamak tek başına yeterli olmayacak. Kadınlar ve erkekler için ayrı yaş sınırları uygulanacak. Şartı sağlayanların önüne ise iki farklı seçenek çıkacak. İşin dikkat çeken tarafı, sistemde bazı özel durumlar için emeklilik yaşını beklemeye bile gerek kalmayacak olması.
SGK’dan tamamen ayrı işleyecek
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), mevcut SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı sisteminin yerine geçmeyecek. Vatandaşın SGK üzerinden kazandığı emeklilik hakkı ve buna bağlı aylığı ayrı tutulacak.
TES ise çalışma hayatı boyunca oluşturulan ayrı bir yapı üzerinden işleyecek. Böylece bir sistemde kazanılan hak diğerini ortadan kaldırmayacak. Ancak milyonların merak edeceği asıl ayrıntı bundan sonra ortaya çıkıyor.
SGK maaşını alan bunu da alabilecek
TES kapsamında gerekli şartları tamamlayan vatandaş, SGK’dan aldığı normal emekli aylığını almaya devam ederken ikinci bir emeklilik gelirine de hak kazanabilecek. Yani SGK maaşı kesilmeyecek veya TES ödemesi nedeniyle ortadan kalkmayacak. İki sistem birbirinden bağımsız işleyecek ve şartları karşılayanların emeklilik döneminde iki ayrı gelir elde edebilmesinin önü açılacak.
Ancak yaş şartı herkesi ilgilendiriyor
İkinci ödeme için yalnızca SGK’dan emekli olmak yeterli olmayacak. TES kapsamında kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş şartının uygulanması öngörülüyor.
Bu ayrıntı özellikle EYT kapsamında erken emekli olanları ilgilendiriyor. SGK’dan daha önce emekli olup maaş almaya başlayan bir vatandaş, TES kapsamında ikinci ödeme için kendi yaş şartını tamamlamak zorunda olacak. Dolayısıyla kişi SGK maaşını almaya devam edecek, TES hakkı için ise 58 veya 60 yaşını bekleyecek.
İkinci maaş istemeyene başka seçenek
Şartları tamamlayan vatandaşın önünde yalnızca aylık ödeme seçeneği olmayacak. TES kapsamında oluşan tutarın düzenli ikinci gelir şeklinde alınmasının yanı sıra toplu ödeme seçeneğinin de sunulması planlanıyor. Vatandaş belirlenen kurallar çerçevesinde parasının tamamını veya bir bölümünü tek seferde alabilecek ya da bunu belirli bir süre boyunca veya yaşam boyu devam edecek ödemelere dönüştürebilecek.
Bazı durumlarda yaşın dolması beklenmeyecek
Sistemin dikkat çeken bir başka noktası ise kısmi çekim hakkı. Vatandaşın belirli ihtiyaçlarla karşılaşması halinde emeklilik yaşını beklemeden hesabındaki paranın bir bölümünü kullanabilmesi öngörülüyor.
İlk kez ev sahibi olacaklar bunların başında geliyor. Taslakta, ilk konutunu satın alacak kişilerin hesaplarındaki tutarın belirli bir bölümünü peşinat için kullanabilmesi üzerinde duruluyor. Bu oranın yüzde 10 ile yüzde 20 arasında olabileceği değerlendiriliyor.
Evlilik, sağlık ve işsizlik detayı
Kısmi çekim hakkının konutla sınırlı kalmaması da gündemde. Evlilik nedeniyle ortaya çıkan masraflarda gerekli şartları sağlayanların belirli miktarda ödeme alabilmesi öngörülüyor. Yüksek maliyetli sağlık giderleri, uzun süreli işsizlik ve askerlik gibi durumların da kısmi çekim kapsamına alınması planlanıyor.
Para çekilince haklar bitmeyecek
Kısmi çekim hakkını kullanan vatandaşın TES ile ilişkisinin tamamen sona ermemesi hedefleniyor. Hesapta kalan tutarın değerlendirilmeye devam etmesi ve uzun vadede ikinci emeklilik geliri oluşturma hakkının korunması amaçlanıyor.
TES'in yasal düzenlemesiyle birlikte çalışanlardan yapılacak kesintinin oranı, işveren katkısı, devlet desteği, sistemden çıkış şartları ve ikinci ödemenin hesaplanma yöntemi gibi milyonlarca kişinin cebini ilgilendiren diğer ayrıntıların da kesinleşmesi bekleniyor.
