Develi'de 700 yıldır aynı yerde duruyor! Sırrı taşlara bakınca ortaya çıkıyor
Develi'de ilk bakışta sıradan görünen bir noktada, yüzlerce yıllık geçmişin izleri yan yana duruyor. Yaklaşık 700 yıldır ayakta olduğu belirtilen Kara Ağaç ve çevresindeki mezar taşlarında bulunan işaretler, Türkistan'dan Anadolu'ya uzanan geçmişin kapısını aralıyor. Peki, Çataloluk'ta taşların üzerindeki tamgalar ne anlatıyor?
Develi’nin geçmişi, ilçenin farklı noktalarında gün yüzüne çıkmaya devam ediyor. Kimi zaman eski bir yapı, kimi zaman bir mezar taşı, kimi zaman ise yüzlerce yıldır ayakta kalmayı başaran bir ağaç, geçmişin izlerini bugüne taşıyor. Çataloluk’ta bulunan tarihi mezarlık ise bütün bunları aynı noktada buluşturan yapısıyla büyük önem taşıyor.
Taşlara dikkatli bakınca ortaya çıkıyor
Çataloluk’taki eski mezarlıkta bulunan tarihi mezar taşları, bölgenin geçmişine ilişkin önemli izler barındırıyor. Taşların üzerindeki tamga ve sembollerin, Anadolu’ya gelerek bölgede yurt tutan Türkmen topluluklarından izler taşıdığı belirtiliyor.
Mezar taşlarında Salur, Eymür, Bayındır, Alkaevli ve Karkın gibi Oğuz boylarıyla ilişkilendirilen izlerin bulunduğu ifade ediliyor. Böylece bugün sessizliğe bürünen mezarlık, yüzlerce yıl önce bölgede yaşayan topluluklara ilişkin önemli ipuçları veriyor.
Türkistan’dan Develi’ye uzanan izler
Çataloluk’taki izlerin geçmişi, Türk boylarının Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan büyük göç hareketlerine kadar götürülüyor. Türkistan ve Horasan üzerinden Anadolu’ya ulaşan Türkmen toplulukları, yerleştikleri bölgelerde yalnızca yeni yaşam alanları oluşturmadı; kültürlerini, geleneklerini ve inançlarını da beraberlerinde taşıdı.
Çataloluk da bu uzun tarih yolculuğunun Kayseri’de iz bıraktığı noktalardan biri olarak değerlendiriliyor. Yüzyıllar içerisinde bölgede kurulan yaşamın izleri ise bugün tarihi mezar taşlarında görülüyor.
Mezarlığın ortasında 700 yıldır ayakta
Çataloluk’taki tarihi mirası daha da ilginç hale getiren ise eski mezarlıkta bulunan Kara Ağaç. Yaklaşık 700 yıllık olduğu belirtilen ağaç, yüzlerce yıldır aynı noktada varlığını sürdürüyor.
Nesiller değişirken, yerleşimler dönüşürken ve yüzyıllar geride kalırken ayakta kalan Kara Ağaç, bugün tarihi mezarlarla birlikte Çataloluk’un geçmişinin tanıklarından biri olarak görülüyor.
Bilim insanları o mezarları tek tek inceledi
Çataloluk Mezarlığı’ndaki tarihi izler bilimsel araştırmalara da konu oldu. Erciyes Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aslı Sağıroğlu ve ekibi, Develi Belediyesi’nin katkılarıyla 27 Temmuz-9 Eylül 2021 tarihleri arasında bölgede yüzey araştırması gerçekleştirdi.
Çalışmalar sırasında tarihi mezar taşları belgelenerek envanter çalışması yapıldı. Araştırmalarda Anadolu Selçuklu ve Beylikler dönemlerine uzanan, yaklaşık 700-800 yıllık mezar taşlarının tespit edildiği belirtildi.
Develi’de tarihin tanıkları
Bugün Çataloluk’a yolu düşenleri yalnızca yüzlerce yıllık bir ağaç karşılamıyor. Kara Ağaç’ın çevresinde bulunan mezarlar, taşların üzerindeki tamgalar ve yüzyıllardır korunan izler, Develi’nin bilinmeyen geçmişinden parçalar sunuyor.
Yüzlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan Kara Ağaç ve tarihi mezar taşlarının korunması, Develi’nin kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılması açısından da önem taşıyor.
Çataloluk’a yolu düşenlerin tarihi mezarlığa uğrayıp Kara Ağaç’ı ve çevresindeki mezar taşlarını yakından görmesi, Develi’de yüzlerce yıldır saklanan bu tarihi mirası keşfetmek için farklı bir rota sunuyor.
