Cıngı anlattı: Kayseri'nin 200 yıllık 'derin dondurucu' sistemi ortaya çıktı
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Kayseri'de yüzyıllar önce kullanılan buzhanelere ilişkin dikkat çeken bilgiler paylaştı. Erciyes'ten getirilen kar ve buzların nasıl saklandığı merak uyandırdı.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Kayseri'nin gündelik yaşam tarihine ilişkin dikkat çekici bilgiler paylaştı.
Bugün evlerde kullanılan buzdolabı ve derin dondurucuların görevini, yüzyıllar önce Talas ve Germir'de kurulan buzhanelerin üstlendiğini belirten Cıngı, Erciyes'ten getirilen kar ve buzların yaz aylarında kullanıldığını söyledi.
Erciyes'in karı yazın sofralara ulaşıyordu
Bugün mutfakta birkaç saniyede buz elde edilebildiğini hatırlatan Cıngı, geçmişte bunun çok daha zahmetli bir süreç olduğunu anlattı.
‘18'inci yüzyıl Kayseri'sinde yazın soğuk bir içecek içmek için önce kışın Erciyes'ten kar indirmek gerekiyordu’ diyen Cıngı, ‘Başka bir deyişle o dönemin derin dondurucusu, Erciyes Dağı'nın eteklerine oyulmuş buzhanelerdi’ ifadelerini kullandı.
Talas ve Germir'de buzhaneler kuruldu
Kayseri'nin Talas ve Germir çevresinde dağ yamacına oyulmuş taş yapıların halk arasında ‘buzhane’ olarak bilindiğini belirten Cıngı, bu yapıların dönemin en önemli depolama alanlarından biri olduğunu söyledi.
‘Kış aylarında Erciyes'in yüksek kesimlerinden kesilen kar ve buz kütleleri katırlarla şehre taşınırdı’ diyen Cıngı, ‘Bu buzlar derin taş depolara yerleştirilir, üzerleri saman, keçe ve bazen de toprakla örtülerek erimeleri yavaşlatılırdı’ ifadelerini kullandı.
Cıngı, bu yöntem sayesinde kışın depolanan buzların yaz ortasına kadar korunabildiğini belirtti.
Şerbetçiler ve esnaf kullanıyordu
Bahar aylarından itibaren bu depoların şehir hayatının önemli bir parçası hâline geldiğini anlatan Cıngı, özellikle şerbetçiler, kasaplar ve çeşitli esnaf gruplarının bu buzlardan faydalandığını söyledi.
‘Soğuk şerbetler hazırlanıyor, etlerin daha uzun süre saklanması sağlanıyor ve yaz sıcağında serinletici içecekler satılıyordu’ diyen Cıngı, Erciyes'in karının yazın ortasında Kayserilinin günlük yaşamına kadar ulaştığını ifade etti.
Anadolu'nun erken soğuk zincir örneklerinden biri
Karın dağdan taşınması, depolanması ve yaz boyunca parça parça dağıtılmasının ciddi bir organizasyon gerektirdiğini belirten Cıngı, bu sistemin yalnızca bir depolama yöntemi olmadığını vurguladı.
‘Bu yönüyle buzhaneler, Anadolu'da gıda saklama ve ticari dağıtımın erken örneklerinden biri sayılır’ ifadelerini kullanan Cıngı, Kayseri'nin geçmişte de pratik çözümler üreten bir şehir olduğunu kaydetti.
Kayseri'nin girişimci ruhunu yansıtıyor
Erciyes eteklerinde kurulan bu depoların yalnızca taş yapılardan ibaret olmadığını söyleyen Cıngı, ‘Bugün mutfaklarımızdaki derin dondurucular elektriğe bağlı çalışıyor. Kayseri'de ise yüzyıllar önce Talas ve Germir'in buzhaneleri, doğayı akıllıca kullanmanın başarılı örneklerinden biriydi’ dedi.
Cıngı, buzhanelerin Kayseri'nin üretken ve girişimci karakterini yansıtan önemli miraslardan biri olduğunu belirterek, şehrin geçmişte geliştirdiği çözümlerin bugün dahi ilgi uyandırdığını ifade etti.
