Bir yılda 12,7 milyon TL! Kayseri'de tartışma yaratan ruhsat hesabı
Kayseri'de her yıl milyonlarca liranın basılı evrak ve proje çıktıları için harcandığı iddiası gündem yarattı. 12,7 milyon TL'lik maliyet, yüz binlerce metre proje çıktısı ve dijitalleşme çağrısı yeni bir tartışmanın fitilini ateşlerken, Mimarlar Odası'nın 'vatandaşın cebinden gereksiz yere para çıkıyor' çıkışı dikkat çekti. Peki, bu hesabın arkasında hangi rakamlar var, belediyelere neden 'artık zorunluluk' çağrısı yapıldı?
Kayseri'de yapı ruhsatı süreçlerine ilişkin açıklanan rakamlar yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. TMMOB Mimarlar Odası Kayseri Şubesi, kentte yapı ruhsatı işlemlerinin büyük bölümünün hâlâ basılı evrak ve fiziksel proje çıktıları üzerinden yürütüldüğünü belirterek, bunun hem vatandaşlara ek maliyet yüklediğini hem de çevresel açıdan ciddi sonuçlar doğurduğunu savundu.
Oda tarafından yapılan açıklamada, yapı ruhsatı süreçlerinde dijital dönüşümün artık ertelenemeyecek bir ihtiyaç haline geldiği vurgulandı.
Milyonluk maliyet nasıl ortaya çıktı?
Mimarlar Odası'nın paylaştığı verilere göre yalnızca iki ilçe belediyesindeki ruhsat işlemleri bile dikkat çekici bir duruma gelmiş görünüyor.
Açıklamada, Kocasinan Belediyesi'nde 2025 yılı içerisinde 1.496 yapı ruhsatı işlemi gerçekleştirildiği, bu süreçlerde yaklaşık 368 bin metretül proje çıktısı alındığı ve baskı maliyetinin 9,2 milyon TL'ye ulaştığı belirtildi.
Talas Belediyesi'nde ise 635 dosya üzerinde işlem yapıldığı, bunların önemli bölümünü yeni yapı ruhsatlarının oluşturduğu ifade edildi. Bu işlemler kapsamında yaklaşık 142 bin metretül proje çıktısı üretildiği ve baskı maliyetinin 3,5 milyon TL'yi aştığı kaydedildi.
Vatandaşın cebinden çıkan para gündem oldu
Mimarlar Odası, yalnızca iki ilçedeki ruhsat ve belge işlemleri nedeniyle yılda yaklaşık 510 bin metretül proje çıktısı alındığını ve buna bağlı olarak ortaya çıkan toplam baskı maliyetinin ise 12,7 milyon TL'nin üzerine çıktığı ifade edildi.
Açıklamada dikkat çeken bir diğer nokta ise söz konusu maliyetin kamu bütçesinden değil, doğrudan yapı sahipleri, yatırımcılar ve sektör paydaşları tarafından karşılanıyor olması oldu.
Oda yönetimi, dijital ortamda yürütülebilecek işlemler için her yıl milyonlarca liranın harcandığını savunarak mevcut sistemin gözden geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
‘Yüzlerce ağacın kesilmesine neden oluyor’
Açıklamada sadece ekonomik boyuta değil çevresel etkilere de dikkat çekildi.
Basılı proje çıktıları nedeniyle ortaya çıkan yüksek kâğıt tüketiminin sürdürülebilir kentleşme hedefleriyle çeliştiği belirtilirken, bu ölçekteki tüketimin yüzlerce ağacın kesilmesine neden olduğu ifade edildi.
Mimarlar Odası, dijital ruhsat sistemlerinin yaygınlaşmasının hem maliyetleri azaltacağını hem de çevresel yükü önemli ölçüde düşüreceğini savundu.
Kayseri neden hâlâ dijital sisteme geçmedi?
Türkiye'nin birçok kentinde elektronik ruhsat, e-imza, dijital arşiv ve çevrim içi proje inceleme sistemlerinin aktif olarak kullanıldığına dikkat çekilen açıklamada, Kayseri'de benzer dönüşümün henüz tamamlanmamış olması eleştirildi.
Özellikle ruhsat yoğunluğunun yüksek olduğu ilçelerde dijitalleşmenin artık ertelenemeyecek bir gereklilik haline geldiği belirtilirken, çağdaş şehircilik anlayışının bir parçası olarak bu dönüşümün hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.
Belediyelere açık çağrı
TMMOB Mimarlar Odası Kayseri Şubesi açıklamasının sonunda ilgili belediyelere çağrıda bulunarak yapı ruhsatı süreçlerinin dijital ortama taşınmasını istedi.
Oda yönetimi, elektronik ruhsat sistemlerinin hayata geçirilmesinin yalnızca teknolojik bir yenilik değil; kamu kaynaklarının verimli kullanılması, vatandaşın gereksiz maliyetlerden korunması ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması açısından da önemli bir adım olacağını belirtti. Kayseri'nin geleceği için dijital dönüşümün artık bir tercih değil, zorunluluk olduğu vurgulandı.
