Beyaz et operasyonu tepki çekti: Ekonomistler, 'Fiyatlar daha da şişecek' diyor!
Türkiye'nin ünlü ekonomistleri beyaz et sektöründe 13 şirkete kayyım atanması hakkında yaptıkları değerlendirmelerde önemli noktalara değinerek ciddi eleştirilerde bulundu.
Beyaz et sektöründe haksız fiyat artışları ve tüketici mağduriyetine yol açtığı değerlendirilen eylemlere yönelik soruşturma kapsamında 13 şirkete denetim kayyımı atanması tepkileri de beraberinde getirdi. Ünlü ekonomistler işleyişle ilgili eleştirilerde bulunarak, kayyım atamalarına tepki gösterdi.
Ünlü Ekonomist İbrahim Kahveci, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda operasyonun gerekçesi olarak gösterilen ‘fahiş fiyat’ tartışmasını, halka açık şirketlerden Banvit’in bilançosu üzerinden değerlendirdi.
Fahiş fiyat diye tavukçulara operasyon yapıldı
Kahveci, paylaşımında beyaz et sektörüne yönelik operasyonu eleştirerek, şirketlerin mali tablolarına bakılması gerektiğini savundu. Halka açık Banvit’in yılın ilk üç ayında 7 milyar 890 milyon 170 bin liralık satış yaptığını belirten Kahveci, satılan ürünlerin maliyetinin ise 8 milyar 106 milyon 811 bin lira olduğunu kaydetti. Kahveci, yalnızca satılan malın maliyeti dikkate alındığında şirketin 216 milyon 641 bin lira zarar ettiğini belirtti. Faaliyet giderleri eklendiğinde zararın 870 milyon 472 bin liraya yükseldiğini ifade eden Kahveci, ‘Fahiş fiyat gören yargımız acaba bilançoya bakmış mıdır?’ diye sordu.
‘Mesele tavuklar değil’
Kahveci, paylaşımında operasyonun piyasa mekanizması açısından daha geniş bir tartışmaya işaret ettiğini savundu. ‘Mesele tavuklar değil’ diyen Kahveci, fiyatların polis, savcı ve hâkim ekseninde belirlenmeye çalışılmasının piyasada farklı sonuçlar doğuracağını ileri sürdü. Kahveci, ‘Mesele piyasada fiyatları polis-savcı-hâkim ekseninde belirlemeye gittiğinizde başınıza gelecekleri bilmektir’ değerlendirmesinde bulundu.
Ekonomist Kahveci, piyasa fiyatlarına yargı ve kolluk mekanizmaları üzerinden müdahale edilmesinin fiyat artışlarını durdurmak yerine daha da artırabileceğini savundu.
Kahveci, ‘Fiyatlar daha da şişer’ diyerek, bu tür müdahaleleri Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın daha önce uyguladığı düşük faiz politikasına benzetti. Kahveci, ‘Tıpkı Erdoğan’ın ‘nas’ politikası gibi… Bak şimdi faizler kaça yükseldi… Anlayan için tabii’ ifadelerini kullandı.
‘Türkiye’deki gıda enflasyonunun ana sorumlusu şirketler değil’
Ekonomi yazarı Barış Soydan, ise operasyon sonrası yaptığı paylaşımda, ‘Banvit dahil 13 beyaz et şirketine kayyım atandı. Banvit’in sahibi dünyada tanınan Brezilyalı bir şirket. Yabancı yatırımcı neden gelmiyor diye sorulduğu ortamda Banvit’e kayyım atarken (Denetim kayyımı olsa da) çok güçlü bir neden olması gerek. Neyse detaylı biçimde açıklanmalı’ ifadelerini kullandı.
Soydan, yaptığı bir başka paylaşımda ise ‘Arkadaşlar, Türkiye’deki gıda enflasyonunun ana sorumlusu şirketler değil. Öyle olsa zam yapan bütün gıda şirketlerine kayyum atar, sorunu çözerdik. Yüksek faize, Merkez Bankası’na, bitmek bilmeyen Hal Yasası hazırlıklarına ne gerek var? Sorun daha derinde, yapısal. Ekonomi yönetimi de bunu bildiği için Gıda Komitesi diye yapısal reform yapmaya çalışan bir komite kurdu. Ama bugüne kadar gıda enflasyonunu düşüremedi.’ değerlendirmesinde bulundu.
Operasyona ilişkin gelen yorumlar üzerine yaptığı açıklamada da, ‘Yasa dışı bir durum varsa gereken yapılmalı ama gıda enflasyonunun sebebi sanıldığı gibi bu şirketler değil’ dedi.
Cibre: Denetim mekanizması farklı işlemeli
Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre de konuya ilişkin paylaşımında, ‘Ülkede fahiş fiyatlamalar yapıldığına inanan biri olarak denetleme ve ceza mekanizmasının da farklı çalışması gerektiğine inanıyorum’ ifadelerini kullandı. Cibre, ‘Denetim ve ceza mekanizması bence rekabet kurulunda olmalı ama yeterince aktif değiller demek ki’ değerlendirmesini yaparken, halka açık olması nedeniyle Banvit’in finansal verilerine baktığını belirtti.
