130 yıllık kitap açıldı, Kayserili gelinin dramı ortaya çıktı!
Kayseri'nin Zincidere köyünde başlayan 130 yıllık hikaye, 126 Türkçe türküyü günümüze taşıdı. Grek harfleriyle hazırlanan eserin ayrıntıları şaşırttı.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, 1896 yılında Zincidereli Stavros Stavridis tarafından derlenen ‘Anatol Türküleri’ adlı eseri gündeme taşıdı. Cıngı, Grek harfleriyle Türkçe olarak hazırlanan kitapta Anadolu’dan 126 türkünün yer aldığını belirtti.
Türküler kaybolmasın diye tek tek derledi
Sosyal medya hesabından eserin hikâyesini anlatan Cıngı, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
‘1896’da Kayseri’nin Zincidere köyünden Stavros Stavridis, Anadolu’da dilden dile dolaşan türkülerin kaybolup gitmesine razı olmadı. Kendisini kitabının kapağında özellikle ‘Zincidereli’ olarak tanıtan Stavridis, duyduğu ezgileri kimi zaman 5-10 farklı kişiden dinleyip karşılaştırarak 126 Türkçe türküyü bir araya getirdi.’
Ortaya çıkan eserin ilk Türkçe türkü mecmuası olarak kabul edildiğini belirten Cıngı, ‘Anatol Türküleri’nin İstanbul’daki Anatoli Gazetesi matbaasında basıldığını aktardı.
Dili Türkçe, harfleri Grekçeydi
Kitabın dikkat çeken özelliğine değinen Cıngı, ‘Eseri elinize aldığınızda ilk şaşkınlık burada başlıyordu. Dil Türkçeydi, harfler Grekçeydi. Zincidere ve çevresindeki Türkçe konuşan Ortodoksların kültür dünyası, böylece 144 sayfalık küçücük bir kitaba sığmıştı’ ifadelerini kullandı. Kitabın son 21 sayfasında esere maddi destek veren 540 kişinin adı ve memleketinin bulunduğunu kaydeden Cıngı, ‘Bir başka ifadeyle insanlar, daha 1896’da türküleri yaşatmak için kitaba abone olmuşlardı’ dedi.
Talaslı gelinin hikayesi de kitapta
Cıngı, derlemede bugün de bilinen türkülerin yanı sıra Kayseri çevresinden insanların yaşadıklarını anlatan eserlerin bulunduğunu belirterek şunları kaydetti:
‘Üstelik elimizde yalnızca isimler yok. ‘Altın Tasta Gül Kuruttum’, ‘Tophane’den Tütün Aldım Yüz Dirhem’, ‘Şu Samsun’un Çeşmeleri’ ve evliliğinin henüz üçüncü ayında anasının evine geri gönderilen bahtsız bir Talaslı Rum kızının dramını ve çektiği zorlukları konu edinen ‘Bir Kızın Gelin Olması’ doğrudan derlemede karşımıza çıkan örneklerden.’
Cıngı, ‘Altın Tasta Gül Kuruttum’ türküsünden şu dizeleri de paylaştı:
‘Altın tasta gül kuruttum
Yâri sinemde uyuttum
Yâr söyledi ben unuttum
Gönül efendini buldu
Saçı Leylâ’ya vuruldu’
‘Kayseri’nin kültür tarihindeki zenginliği gösteriyor’
Eserin Zincidere’nin sınırlarını aşan ortak bir kültür dünyasını günümüze taşıdığını vurgulayan Cıngı, paylaşımını şu sözlerle tamamladı:
‘Aynı coğrafyada yaşayan insanların sevdaları, ayrılıkları, gurbetleri ve neşeleri ortak bir Türkçede buluşuyor. Zincidereli Stavridis’in yaptığı şey de nihayetinde bu dünyaya kalıcı bir kayıt düşmekti. Bugün o 126 türküye baktığımızda Kayseri’nin kültür tarihinin ne kadar derin, çok katmanlı ve şaşırtıcı bir zenginlik üzerine kurulduğunu daha berrak biçimde görebiliyoruz.’
