Türkiye’de son aylarda üst üste yaşanan olaylar artık istisna diye geçiştirilemeyecek bir noktaya geldi. 15–17 yaş arası çocuklar ceplerinde bıçakla dolaşıyor ve küçük tartışmalar birkaç saniye içinde cinayetle sonuçlanıyor. Bir çocuk ölüyor, diğeri çocuk olduğu için düşük ceza alıyor veya dosyalar erteleniyor.
Cebinde bıçak taşıyan, o bıçağı çıkarıp karşısındaki insanın göğsüne saplayan biri çocuk değildir. Yaşı küçük olabilir ama yaptığı şeyin ne olduğunu bilmeyecek kadar küçük değildir.
Bu çocuklar korkudan bıçakladığı söyleniyor. Bu öğrenilmiş bir davranıştır. Şiddetin normalleştiği, cezasızlığın konuşulduğu, nasıl olsa bir şey olmaz duygusunun yayıldığı bir ortamın sonucudur. Kimse sabah uyanıp bugün birini bıçaklayayım diye yola çıkmaz ama elinde bıçakla dolaşmayı normal gören bir zihin o sınırı çoktan aşmıştır.
Mahkemelerde suça sürüklenen çocuk ifadesi kullanılıyor. Bu olaylarda çocuklar sürüklenmiyor yürüyerek geliyor. Ellerinde bıçakla, bilerek, isteyerek. Burada hukuk, gerçeği yumuşatmak için kavram üretmemeli.
15 yaşında bir çocuk, ne yaptığını bilir. 17 yaşında biri, bıçağın ne anlama geldiğini bilir. Bunu inkâr etmek sadece bir sonraki olayın zeminini hazırlamaktır.
Ama bu sorunun faturasını sadece sisteme kesmekte doğru değildir. Herkesin bir sorumluluğu vardır. Ailelerin, okulun, devletin, adaletin…
Bugün verilen düşük cezalar, ertelenen davalar, iyi hâl indirimleri bir mesaj veriyor: Bıçak taşırsan da, kullanırsan da sonuçları sınırlı.
Kimsenin çocuklar cezalandırılsın diye bağırdığı yok. Ama çocuk adı altında cinayetin hafifletilmesine de artık bir dur denmesi gerekiyor.
