Kayseri'de ilk tiyatro oyunu: 1910'da yaşanan bu geceyi biliyor musunuz?
Kayseri'de oynanan ilk piyes 'Nasıl Oldu', yalnızca bir oyun değil, toplumsal bir kırılmaydı. Ulemanın tiyatroya katıldığı o tarihi akşamın perde arkası Kayseri Anadolu Haber'de…
Kayseri, 19 Aralık 1910 Pazar akşamı, kent tarihine geçen önemli bir kültürel olaya tanıklık etti. Şehirde sahnelenen ilk tiyatro oyunu olan ‘Nasıl Oldu’ adlı piyes, ilkokullar yararına izleyiciyle buluştu. Bu gösteri, yalnızca bir sanat faaliyeti değil, aynı zamanda Kayseri’nin sosyal ve düşünsel dönüşümünün de güçlü bir işareti oldu.
Ahmet Hilmi’den dikkat çeken değerlendirme
Dönemin etkili yayın organlarından Erciyes Gazetesi’nin başyazarı Ahmet Hilmi (Kalaç), tiyatro sonrası kaleme aldığı yazıda yaşananları iki yönüyle ele aldı. Kalaç, yazısında Kayseri’de fikri anlamda bir değişimin başladığını vurgulayarak, ‘Artık korkmayız; Kayseri’de az çok fikren bir inkılap meydana geldiğini, bu cihetten bir hatvecik (küçük adım) atıldığını görmekle memnunuz’ ifadelerine yer verdi. Ona göre, verilen tiyatro temsili bu değişimin somut bir göstergesiydi.
Ulemanın tiyatroya katılımı dikkat çekti
Gecenin en çarpıcı yönlerinden biri, ulemanın tiyatro salonunda yer alması oldu. O dönemde alışılmışın dışında sayılan bu katılımın, Muammer Bey’in girişimleriyle sağlandığı belirtiliyor. Miyaszade, Hacı Vahdi Efendi, Küçük Hafız ve Kara Molla’nın mükellef kavuklarıyla oyunu izlemesi, salondaki izleyiciler üzerinde derin bir etki bıraktı.
Ulema ile halkın aynı salonda, aynı oyunu izlemesi; Kayseri’de sanatın ve düşüncenin yeni bir zemin kazandığını ortaya koydu. Bu durum, tiyatronun yalnızca bir eğlence değil, toplumsal değişimi besleyen bir araç olarak görülmeye başlandığını gösterdi.
Dönüm noktası olarak değerlendiriliyor
Zübeyir Kars’ın ‘Muammer Bey’in Kayseri’nin Çağdaşlaşmasına Katkıları’ adlı eserinde de yer verilen bu tiyatro gecesi, Kayseri’nin kültürel tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Aradan geçen yıllara rağmen, 1910’da sahnelenen bu ilk piyes, şehrin çağdaşlaşma sürecinde atılan cesur ve anlamlı adımlardan biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.
