Kayseri'de 4 bin yıllık sır: İlçenin ismi meğer buradan geliyormuş
Kayseri'nin güneydoğusunda yer alan ve kabak çekirdeği üretimiyle Türkiye genelinde adından söz ettiren ilçenin isminin nereden geldiği yeniden gündeme geldi. Detaylar Kayseri Anadolu Haber'de..
Kayseri’nin güneydoğusunda Zamantı Vadisi boyunca uzanan, kabak çekirdeği üretimiyle Türkiye genelinde adından söz ettiren Tomarza ilçesinin isminin kökeni yeniden gündeme geldi.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, sosyal medya hesabından yaptığı dikkat çekici paylaşımda, Tomarza’nın tarihsel geçmişine ve ilçenin adının nereden geldiğine ilişkin önemli bilgilere yer verdi.
İlk yerleşim izleri M.Ö. 2000’lere dayanıyor
Cıngı’nın paylaşımında aktarılan bilgilere göre Tomarza’daki ilk yerleşim izleri M.Ö. 2000’li yıllara kadar uzanıyor. Bölge, tarih boyunca birçok medeniyetin hakimiyet alanında yer aldı. Hititler döneminde egemenlik altında bulunan Tomarza, Hitit İmparatorluğu’nun zayıflamasıyla birlikte sırasıyla Frigler ve Asurların yönetimine geçti.
Daha sonra Pers hâkimiyetine giren bölge, Büyük İskender’in Anadolu seferiyle birlikte Helenistik kültürle tanıştı. Roma ve Bizans dönemlerinde ise stratejik konumu nedeniyle dikkat çeken Tomarza, Kapadokya bağlantısı sayesinde önemini artırdı.
En eski adı: Köstere
Tomarza’nın Türk hakimiyetine Selçuklu ve beylikler döneminde girmesiyle birlikte tarihsel kayıtlarda daha belirgin şekilde yer almaya başladığı belirtilirken, ilçenin izlenebilen en eski adının ‘Köstere’ ya da ‘Göstere’ olduğu kaydedildi.
Osmanlı tahrir defterlerinde bölgenin uzun süre ‘Köstere Nahiyesi’ adıyla anıldığına dikkat çekildi.
Paylaşımda yer alan değerlendirmelerde, ‘Köstere’ adının doğrudan Köstere Yörükleri ile ilişkili olduğu vurgulandı. Bu Yörük topluluklarının, Orta Anadolu’da yaşayan Dulkadirli Türkmenleri içerisinde yer aldığı ve Tomarza’nın bu grupların yerleşik hayata geçtiği ana bölgelerden biri kabul edildiği ifade edildi.
1953’te ilçe statüsü kazandı
Tomarza’nın Osmanlı idaresinde uzun süre Develi kazasına bağlı nahiye statüsünde kaldığı belirtilirken, Cumhuriyet dönemindeki idari düzenlemeler sonucunda ilçenin 1953 yılında ilçe statüsü kazanarak Kayseri’ye bağlı müstakil bir ilçe haline geldiği hatırlatıldı.
Tomarza isminin kökenine ilişkin halk arasında zaman zaman Thomas adlı bir Ermeni şahıs veya kabile adına dayandığı yönünde rivayetler bulunduğu ifade edilirken, bu görüşün akademik çalışmalarda geçerli kabul edilmediği belirtildi.
Paylaşımda, Tomarza adının Ermenice söz varlığıyla uyuşmadığı ve bölgenin tarihi-kültürel yapısıyla örtüşmediği değerlendirmesine yer verildi.
Türkçe kökenli ‘Tomararda’
İlçenin adının kökenine dair akademik açıdan öne çıkan görüşün ise Türkçe kökenli olduğu belirtildi. Buna göre Tomarza adının, bölgeyi sulayan akarsularla bağlantılı olarak ‘ırmak kenarındaki sulak arazi’ anlamına gelen ‘Tomararda’ kelimesinden türediği ifade edildi.
Zamanla kelimede hece düşmesi ve ses değişimi yaşandığı, bu dönüşümün sonucunda ismin Tomarza halini aldığı kaydedildi.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı’nın paylaşımında Tomarza’nın yalnızca ismiyle değil, tarihi ve coğrafyasıyla da Türk yerleşim geleneğinin günümüze taşınmış önemli örneklerinden biri olduğu vurgulandı.
Zamantı Vadisi boyunca uzanan doğal güzellikleri, yaylaları ve verimli tarım arazileriyle Tomarza’nın Kayseri’nin karakteristik ilçeleri arasında yer aldığı ifade edildi.
