menüler
KAYSERİ HAVA DURUMU

TC Merkez Bankası Başkanları ne yapsa iktidara yaranamıyor!

Şenel GÜNGÖR
Şenel GÜNGÖR
11 Kasım 2020, Çarşamba
DEĞERLİ okurlarım, sizlerin de hatırlayacağı üzere,
“Yeni Ekonomik Program” (YEP), Hazine ve Maliye Bakanı tarafından 29 Eylül 2020’de açıklanmış idi(önceki dönem bakanı mı , mevcut bakan mı desem, ortada bir istifa metni olduğu için bilemedim ki !
Zaten net bir şey de yok henüz ).
Yani söz konusu program açıklanalı henüz iki ay bile olmadı.
Yine hatırlayacağınız üzere bu köşedeki 5 Ekim 2020 tarihli “Ekonominin Yol Haritası” başlıklı yazımın da konusu idi. Gelecek üç yılın, yani 2021-2022-2023 dönemine ait yol haritası niteliği taşıyan “Yeni Dengelenme, Yeni Normal, Yeni Ekonomi” ana temasıyla hazırlandığı ifade edilen söz konusu YEP için o günkü ilgili bakan ; “her bir maddeyi ayrı bir meydan okuma olarak görüyoruz” şeklinde bir söylemde de bulunmuştu.
Bu da yetmemiş “Türkiye, muazzam başarı elde etti” denilerek, başarının bu program ile artarak devam edeceği de vurgulanmıştı.
Peki, bu muazzam başarı var idiyse; “laf dinlemiyor, faizleri düşürmüyor” gerekçesi ile Sn.Cumhurbaşkanı tarafından apar topar görevden alınan Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya’nın yerine atanan, yardımcısı Murat Uysal daha birbuçuk yıl olmadan, üstelik her dediklerini de yapması ve görev süresince defalarca faiz indirmesine rağmen neden görevden alındı ?
Bildiğiniz üzere, 7 Kasım 2020 cumartesi günü MB Başkanı Murat Uysal’ın azledildiğı haberi geldi...
Kamuoyunda olumsuz, ciddi tepki yaratacak haberlerin servis edilmesi iktidarlar tarafından genelde piyasalar kapandıktan sonra, hafta sonu veya CB ‘nın bir yurtdışı seyahatinden hemen önce yapılır.
Ki, zaman kazanılıp, kamuoyundaki hararet biraz düşsün, piyasalar aşırı volatiliteye/dalgalanmaya maruz kalmasın istenir. Dolayısıyla bu durum anlaşılabilir.
Evet, MB Başkanı/bürokratı Murat Uysal görevden alınmış, yerine köken itibariyle iyi bir maliyeci olduğu ifade edilen, MB çalışma deneyimi olmayan, Maliye Bakanlığı eski müsteşarı ve Eski Başbakan ve Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu kabinesinde Maliye Bakanlığı da üstlenmiş ve son olarak Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı olan Naci Ağbal getirilmiştir.
Hatırlanacağı üzere, CB sisteminden önce, Merkez Bankası başkanlarının görev süreleri 5 yıl idi.
Ve görev süresi tamamlanınca bakanlar kurulu kararı ile değişir veya devam ederlerdi.
Temmuz 2018 tarihli KHK ile MB başkanı görev süreleri 4 yıla indirildi. Merkez Bankası başkanın merkez bankacılığında 10 yıllık tecrübe şartı kaldırıldı. Başkan yardımcısının yine banka içinden atanması şartı vb birçok kural kaldırıldı.
Yani, CB sistemi bağlamında, MB başkanını atama/görevden alma yetkisi tek başına Cumhurbaşkanına verildi. Meclis ya da başka bir kuruma bu konuda denetim yetkisi de verilmedi...
Bilindiği üzere Türkiye’de TC Merkez Bankası’nın bağımsızlığı, ülke olarak 2001’de yaşadığımız büyük finansal kriz sonrası , rahmetli Bülent Ecevit, rahmetli Mesut Yılmaz ve Sn.Bahçeli’nin koalisyon hükümeti dönemindeki Kemal Derviş reformlarıyla 2001 yılında gerçekleşmişti.
2001 yılındakı bu düzenleme ile yasa gereği, bağımsızlıklarının güvencesi olan TCMB başkanları ağır hastalık ve suçluluk halleri dışında görevden alınamazken, Temmuz 2018 tarihli KHK ile yapılan değişiklik sonucu konan ;
“Kurumsal hedeflere ulaşılamaması nedeniyle de süreleri tamamlanmadan görevlerinden alabilirler” ifadesi ile Cumhurbaşkanı tek başına malesef ki yüksek kamu görevlilerini azletmek yetkisine haiz oldu.
Bunun sonucu olarak da CB hükümet sisteminde,
MB başkanlarının görev değişim hızları özel sektörü de geçmiş oldu. Ki ; bu durum aynı zamanda ekonomik istikrarsızlığa katkı sağlayan önemli faktörlerden biridir...
Merkez Bankasının bağımsız olması lazım.
Ki, enflasyonu önlemek için ihtiyaç olduğunda siyasetin talimatını beklemeden/dinlemeden faiz yükseltip/düşürülerek ve/ya diğer enstrümanlar kullanılarak, TL’nın ve diğer tasarruf araçlarının değerinin dengelenmesi sağlansın.
Oysaki siyasetçiler, öncelikle oy derdinde olup, iktidarını sürdürme ve seçimlere odaklı bir bakış açısı ile genelde düşük faiz ve bol para basma eğilimindedirler.
Diğer bir ifade ile ekonominin gerekleri ile siyasetçinin arzuları birbirine pek uymayabilir. Bu durumda ise öncelenmesi gereken, siyasetçinin popilist yaklaşımı değil, ekonomik istikrar için gerekenin yapılmasıdır.
Ancak bağımsız kurumların siyasilere tabii olmama gücü, CB hükümet sistemi ile ne yazık ki tedavülden kalkmış ve Merkez Bankası da birçok kurum gibi bağımsızlığını kaybetmiştir.
Peki, şimdi de şu soruları soralım ve samimice cevap verelim:
Ekonomide istikrar ve güven için çok önemli bir kurum olan TC Merkez Bankası’nın iki başkanının görev sürelerinden önce, malum gerekçelerle peş peşe görevden alınan ülkemizde iç ve dış yatırımcı güven duyarak yatırım yapar mı ?
YEP dediğimiz ve kağıt üzerinde oldukça iddalı laflar içeren ekonomik programlar ne işe yarar ?
Böyle bir ekonomi yönetimi için kurumsallıktan, ekonomik politikalarda tutarlılıktan, kredibiliteden, kurumların bağımsızlığından söz etmek mümkün mü ?
Uluslararası rayting şirketlerinin ve araştırma kurum ve kuruluşlarının ekonomi başta olmak üzere pek çok alanda yüzlerce ülkeyi kapsayan şekilde yayınladıkları raporlar ve endekslerdeki yerimiz ve puanlarımız düşük olunca, dünya sıralamalarında sondan ilklere girince ; “bunlar bize düşman, bizi kıskanıyorlar, dış güçler ülkemizi bölmek istiyorlar, beka sorunu yaşıyoruz” bahaneleri ne derece gerçekleri yansıtıyor?
Yasalar yetkili kılmış bile olsa, MB vb kurumlardaki üst düzey yöneticileri ile ilgili peş peşe gelen ani azil kararları malesef ki; “Cumhurbaşkanı ya da Reis yaptıysa vardır bir bildiği “ gibi son derece sığ, rasyoneliteden uzak, polemikler ve fanatik taraftar değerlendirmeleri seviyesinde kalmıyor...
Bu tarz aziller, iç ve dış yatırımcılar, uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından çok ciddiye alınıyor.
Ve sonuç olarak, ülkemiz ile ilgili hatta çoğu zaman 83 milyonu etkileyecek derecede güvensizlik ve kredibilite sorunlarına, ekonomik istikrarsızlığa, işsizliğe katkı yapan kayıplara, sonuçlara evriliyor...
Tabii, son zamanlarda önemli görevlerdeki bürokrat azledilmelerine ilave olarak bir de istifa eden bakanlar ve istifanın CB tarafından kabul edilip edilmeyeceği süreci de ekonomimiz için ayrı bir vahamet...
Lakin, başka bir yazı konusu olsun...

En Çok Okunan Yazıları

DİĞER YAZILAR
Türkiye Dünya Ekonomi Liginden Düştü Fahiş Fiyatların Nedeni Kötü Yönetimdir Cumhurbaşkanı Adayı Kim Olmalı ? İktidardan çiftçimize yine öldürücü bir darbe ..! Turizmi Teşvik Kanunu Tek Adam Rejimine Uyarlandı! Vatandaşa yine mi IBAN numarası! Türkiye Ekonomide Tıkandı! İktidar sahaya inip vatandaşa derdini soramıyor Türkiye’nin Beka Sorunu Var! Denmişti Değil mi? Biz Kadınlar Üzgünüz Sn. Cumhurbaşkanı'mıza Kırgınız! Nerede Ak Parti'nin O Eski Reform Paketleri ! 8 Mart'ın Ardından ! Bu Plan İktidarı da Bağlayacak mı? İktidar İçin 50+1 Ayak Bağı Oldu ! Ay sonunu getirmek mi? Aya gitmek mi? "Gara Operasyonu"nun Ardından ! Yine mi Kadınlar ! Boğaziçi Üniversitesi ve Yeni Anayasa Taahhüdü! Siyasette ve Ekonomide 2018-19 ve 2020'den Akılda Kalanlar - 6 Siyasette ve Ekonomide 2018-19 ve 2020'den Akılda Kalanlar -5 Siyasette ve Ekonomide 2018-19 ve 2020'den Akılda Kalanlar... - 4 Siyasette ve Ekonomide 2018-19 ve 2020'den Akılda Kalanlar... - 3 Siyasette ve Ekonomide 2018-19 ve 2020'den Akılda Kalanlar... - 2 Siyasette ve Ekonomide 2018-19 ve 2020'den Akılda Kalanlar... - 1 Dış Politika ve Diplomasi Sanatı Mesele Katar sevdası ve/ya nefreti mi ? Yoksa şeffaflık ve güven mi ? Tek kanatla kuş uçmaz ! Şeffaflık ve güven aynı zamanda itibardır İktidar faiz lobisi ile barıştı ! İktidar rota mı değiştiriyor? Ekonomide asıl sorun neydi? TC Merkez Bankası Başkanları ne yapsa iktidara yaranamıyor! Ne Biden’cıyım ne de Trump’cı! Benim tarafım güçlü Türkiye Faiz ve döviz baskıya baş eğmez... Döviz son iki yılda yüzde 75’in üzerinde arttı En Çok Kazandıran Yatırım Araçları... Bankalar Kredi Musluklarını Kısabilir... Ekonominin Yol Haritası TC MERKEZ BANKASI FAİZ SINAVI Gençlik S.O.S Veriyor... Ekonomide tek haneli daralma... Kayseri Süper Ligde Buna da şükür sevindik... Nedir Bu İstanbul Sözleşmesi ? Ne Olacak Bu Dövizin Hali ? Covid-19 Pençesinde Dünya Ekosistemi ve Türkiye - 5 Covid-19 Pençesinde Dünya Ekosistemi ve Türkiye - 4 Covid-19 Pençesinde Dünya Ekosistemi ve Türkiye - 3 Covid-19 Pençesinde Dünya Ekosistemi ve Türkiye - 2 Kim Bu Z Kuşağı?
Copyright 2016-2019
Kayseri Anadolu Haber Gazetesi
Kayseri Haber, Son dakika Kayseri haberlerini buradan takip edin. En son kayseri haberleri Kayseri Anadolu Haber'de.

Sitede kullanılan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Yazı ve meteryaller hiçbir şekilde kullanılamaz!

Künye

Yazarlarımız

İletişim

Adres

Sahabiye, Ahmet Paşa Cd. No:7, 38010 Kocasinan / Kayseri

Telefon

+0.352 222 51 13 - 14

Email

kayserianadoluhaber@msn.com
Copyright 2016 - 2019 Tüm Hakları Saklıdır