menüler
KAYSERİ HAVA DURUMU

Kaldırım ve Gelişmişlik İlişkisi

Prof. Dr. Tuncay ÇELİK
Prof. Dr. Tuncay ÇELİK
25 Kasım 2020, Çarşamba

Daha önce yine Kayseri’de yayınlanan bir kültür dergisinde kaleme aldığım bir konudan bahsetmek istiyorum.  Bir ülkenin gelişmişlik düzeyi ile o ülkedeki kaldırım yüksekliği arasında negatif bir ilişki vardır. Bu ilişkiyi ilk defa, Erciyes Üniversitesinde öğrenci iken üniversitenin açtığı bir mimari yarışmada derece almış olan bir mimardan duymuştum. Üniversitenin mimarlık bölümü ve İktisat bölümü 90’lı yıllarda aynı binadaydı. Bir gün bina önünde arkadaşlarla sohbet ederken bahsi geçen mimar yanımıza yaklaştı ve hangi bölümde okuduğumuzu sordu. Hep birlikte iktisat bölümü 3. sınıf dediğimizde mimar şöyle bir bize baktı ve “söyleyin bakalım bir ülkenin gelişmiş olup-olmadığını nasıl anlarsınız?” diye sordu.  Teorik olarak hepimiz bazı bilgiler söyledik ama bu cevaplar mimarı tatmin etmedi.” Ben size mimar gözüyle söyleyeyim mi?” dedikten sonra mimar “gelişmiş bir ülkede arabayı kaldırım kenarına park edip araç kapısını açtığınızda kapı kaldırıma çarpıyor ve o ülkede hukuk güçlülerin hukukuysa o ülke gelişmemiştir” diyerek bizim daha önce hiç duymadığımız bir biçimde gelişmişliği tasvir etti. Bize bunun nedenini açıklayamadan biz dersimize geri döndük ve uzunca bir zamanda bu nedeni pek de merak etmedik.

Aradan yıllar geçip iktisat alanında akademik kariyer yapmaya karar verdiğimde, o zaman mimarın söyledikleri aklıma geldi. İktisat derslerinde bize öğretilen gelişmişlik tanımıyla mimarın yaptığı tanım arasında çok fark vardı. Konuyu biraz araştırdığımda karşıma ilginç bilgiler çıktı. Aslında kaldırım yapımının gelişmiş ülkelerde bir standarda bağlandığını gördüm. Kaldırım yüksekliği 14-17 cm aralığında değişkenlik gösterirken, bu yükseklikte olan kaldırımlar engelli birinin arabasıyla kaldırıma rahat çıkmasına, bebek arabasında uyuyan bir bebeğin uyanmadan arabasının içinde kaldırıma inip çıkmasına, koltuk değneğiyle yürüyen birinin rahatlıkla kaldırıma çıkıp-inmesine, geçici olarak yolun trafiğe kapanması durumunda araçların jant ve lastiklerinin zarar görmeden kaldırım üstünden verilen yolu kullanmasına, yük taşıyan el arabalarının kaldırıma rahat inip-çıkmasına ve insan hayatını kolaylaştıracak daha bir çok güzel şeye  sebep olmaktadır. İşte bir ülkede tüm bunlar göz önüne alınarak insan hayatına değer verildiğini ortaya koyar şekilde yapılan standart kaldırımlar, o ülkenin gelişmiş olduğunu daha doğrusu kaldırımı bu şekilde yapan işçi, onu kontrol eden mühendis, ihaleyi veren belediye ve takibini yapan görevlilerin bilimsel düşünceyi günlük hayata uyguladıkları için gelişmiş bir düşünce yapısına sahip olduklarını işaret etmektedir. Arabamı kaldırım kenarına park ettiğimde ve kapıyı açtığımda bu konu hemen aklıma gelir ve şöyle bir gülümserim!

Mimarın o dönemde bize söylediği ikinci hatta birinci olarak kabul etmemizin daha doğru olduğuna inandığım “hukukun üstünlüğü” meselesidir. Bir ülkede hukuk üstünlerin hukukuysa, zayıf ve güçsüzlerin hakkı nasıl korunacaktır? Gelişmiş bir ülke olmanın ilk kurallarından birinin de, hukukun tüm vatandaşlarına eşit mesafede ve hakkaniyette olmasıdır. Hukukun üstün olduğu ülkelerde, hukukun sağladığı oto kontrol mekanizması vatandaş ve yöneticilerin hata yapmalarının önüne geçeceği gibi, Sicilya sözü olarak bilinen (?) “hukukun üstün olmadığı yerde mafya hüküm sürer” sözünün ortaya çıkmamasına neden olacak ve devleti her alanda güçlü kılacaktır.  

Son günlerde “hukuk reformu” konusu Sn. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından sıkça dile getirilmeye başlanmıştır.  Bir ülkede adalet sistemi bozulmamışsa, hukuk reformu ihtiyacı da ortaya çıkmayacaktır. Son yıllarda yaşadığımız gelişmeler, halkımızın vicdanında hukuk sistemimizin sorgulanmasına neden olmaktadır. Hukuk sadece kişisel hak ve özgürlüklerimizi güvence altına almayıp, ülkelerin ekonomik olarak kalkınmalarında da önemli bir rol oynamaktadır.  Daha çok yatırım için, ticari hakların da güvence altına alınması son derece önemlidir.  Hukuk karşısında hepimizin eşit haklara sahip olduğumuzu bilmemiz bize güvenden gelen bir huzur verdiği kadar, devlete olan güvenimizi de perçinleyecektir.

En Çok Okunan Yazıları

Copyright 2016-2019
Kayseri Anadolu Haber Gazetesi
Kayseri Haber, Son dakika Kayseri haberlerini buradan takip edin. En son kayseri haberleri Kayseri Anadolu Haber'de.

Sitede kullanılan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Yazı ve meteryaller hiçbir şekilde kullanılamaz!

Künye

Yazarlarımız

İletişim

Adres

Sahabiye, Ahmet Paşa Cd. No:7, 38010 Kocasinan / Kayseri

Telefon

+0.352 222 51 13 - 14

Email

kayserianadoluhaber@msn.com
Copyright 2016 - 2019 Tüm Hakları Saklıdır