menüler
HAVA DURUMU

HAD BİLMEZLİK

Orhun Kaan AKBAŞ
Orhun Kaan AKBAŞ
28 Mart 2016, Pazartesi
İnsanoğlunun had bilme ile bilmeme arasında olduğu malum. 

Had bilmezlik konusunda insanın sınır tanımadığı da malum. Ve had bilme yolunda  insanoğlunun ne türlü kötü tecrübeler yaşadığı da görülüyor. 

Aslında genel görgü kuralları, ahlak ve dinler de insanoğluna had bildirmek, haddini bilmesinde yol göstermek içindir. Haddini bilen makul olur, müspet olur. Haddini bilen ölçülü olur, haddini bilen müşerref olur, kısaca haddini bilen insan olur. İnsan olan haddini bildiği sürece de mutlu olur. 

Zaten had bilmeyen insan dışıdır. Bakın hayvanlara onlar da haddini bilmez mahluklardır. Birden bire tutuşuverir birbiri ile, ortalık yerde birbirinin üzerine atlar, anırır, havlar, kükrer vesaire. Tabi bunlar hayvanda sırtarmaz. Çünkü onlar, bu hayvanlarda umulur. Donanımları gereği de bu makul görülür. Yani had bilmezlik aslında insan üzerinden aktarıldığında hayvan da haddini bilmezdir ancak insan üzerinden aktarılmadığında hayvanlara had bilmezlik isnad edilemez. Ancak hal ve hareketleri itibariyle bu haddini bilmezliğe temsil olur. 

Yani eğer insan haddini bilmez ise işte bu ölçü bilmez hayvanlar gibi olur. Dinlerin, ahlak kurallarının, görgü kurallarının da amacında insanın sınırını bilir hale getirilerek ehlileştirilmesi vardır.

İnsanların birçoğuna bakıyoruz, had bilmezlik konusunda adeta yarış içindeler. Görünüş kurtarıyor tamam da, davranış olarak hiç insanla bağdaşmıyor. Mesela zevk alma konusunda sınır tanınmıyor! Mesela insan, bir yemeği yemek uğruna uçağa biniyor, dünyanın bir ucundaki ülkeye gidiyor! Çok had bilmezce. Yine bir adrenalin yaşamak uğruna kendini boşluktan aşağıya bırakıyor. İnsana bak hele! Tamam bunlar şahsın kendini ilgilendirir, kişisel kanaatidir, kişisel hür iradesidir, beni, başkasını ilgilendirmez sadece hayıflanırız kendi kendimize ama iş karşıdakine dokununca bu had bilmezlik işte o zaman sorun oluyor, sıkıntı doğuruyor gerçekten hayvandan çok da fark bırakmıyor arada!

Mesela en basidi; bir toplu ulaşım aracında gidiyorsunuz, yanınıza bir had bilmez oturdu ve kulaklığını taktı, müziğin de sesini sonuna kadar açtı. Kendi kulağı nasıl dayanır bilinmez ama sizi bile rahatsız eden bir düzeyde ses bu! Sorarım size şimdi, haddini bilmeyen insan insan olur mu? Haddini bilmeyen insan adam olur mu? Yine aynı şekilde birisi size birden bağırıyor, yada size seslendiğinde duymamış oluyorsunuz ve size hesap soruyor! Yani o hakkı size kim veriyor? Bu had bilmezlik nereden? Bunlar en basit düzeyde had bilmezliklerdir. Ben asgariden başladım örneklere ki bunlar hep atlanıyor. İş had bilmezlik olunca asgariden başlıyor tabi hadsiz devam ediyor!

Bu en basit bir örnekti. İşte günümüzde yaşanan zulümlerin, savaşların da temelinde bu vardır: 'had bilmezlik'. Dediğim gibi haddini bilen insan olur. Haddini bilmeyen bu donanımla insan olmaz, insan olmadığı gibi esfeli safilin olur, hayvandan da aşağı olur çünkü bu kadar donanımı aklı varken onu yapıyor.

Peki had nasıl bilinir? Had de Hakkı bilmekle olur. Adam Hakkı bilmedikten, Allah'a gerçekten inanmadıktan sonra başı boş, hoyrat bir varlık olur. Hoyrat varlık meydanı boş bulur, her hadsizliği yapar birg ün hesabı olmayacağını düşündüğü için ama yine hadsiz bir yanılmaya düşer, aldanır, mahvolur. Bu noktada iman büyük bir nimettir. Demiş ya zamanın bedisi: "İman adamı adam eder, belki de sultan eder." Aynen öyle vesselam...  

En Çok Okunan Yazıları

DİĞER YAZILAR
‘ELEŞTİRİ’Yİ DAHİ ELEŞTİREBİLMEK! MEŞRU HAREKAT… EN BÜYÜK PLAN! AH BU KAMU ÇALIŞANLARI… EZBER BOZAN VALİ BİR İHTİMAL DAHA VAR-2 BİR İHTİMAL DAHA VAR! VALİDEN GAZETECİLİK DERSİ UNUTULAMAZ!.. MAĞDUR KERE MAĞDUR SİLAHLANMA RİSKİ… ÇOK DA SEÇENEK YOK! AB PROJELERİ… KANLI BAYRAM SICAK DENİZ KAYNIYOR ‘KURAL’ DERSİ TRAFİK HAFTASI… YİNE TRAFİK HEP TRAFİK! MÜSPETE MÜSPET HAREKET! BU DAVA… SEÇİMLER YENİLENMELİ Mİ? CANI HİÇE SAYMAK! NOTERLER NÖBETTE ÖZHASEKİ ŞIRNAK'TA KAZANDI İLKLERİN SEÇİMİ... ÖNLEYİCİLİK ELZEM! PSİKOLOJİMİZ SARSINTIDA! KOÇLAR GİBİYİZ! OTOBÜS ŞOFÖRÜ… TRAFİK TERÖRDEN KALMAZ! REÇETE-3 BAŞÖRTÜ KAŞIMA! REÇETE-2 REÇETE-1 TÜRKİYE’NİN ‘SİSTEM’ İMTİHANI BÜYÜKŞEHİR’E ATOM KARINCA BU NE BİÇİM ZABITA!? ŞEHİR HASTANESİ’NDE HALKTAN MR ESİRGEME! BÜYÜYÜNCE ÇOCUK OLMAK... NE ANLADIK UZAKLAŞTIRMADAN!? MİLLETİN SİNESİNDE PATLAR TÜRKİYE UÇUYOR HER SOKAĞA KAMERA! YARIŞ PİSTTE OLUR! ERDOĞAN, SENİ DUYMAZLAR... EĞİTİM-ÖĞRETİME DEVAM… DARBE DEVRİM VE DEVLET HADSİZ SÜRÜCÜLER HERKESİN SORUNU GIDA TERÖRÜ!? HAKLI ZAFER YARIŞ MOTORU YARIŞ PİSTİNDE OLUR! KURBAN MI, SIRTLAN MI! DÜĞÜN MAGANDALARI 2 DÜĞÜN MAGANDALARI 1 BÜYÜKŞEHİR'DEN ÇANAKKALE'YE... TÜRKİYE TEK YÜREK BASTIĞIMIZI TOPRAK DİYEREK GEÇMEK… VER PAPAZI AL PARAYI KAYSERİ’YE NE OLDU? DRİFTÇİLER BULUŞMUŞ EĞİTİM-BEDELLİ-KAYSERİ MAHALLELİ OLARAK BIKTIK! BİR GECENİN MALİYETİ… VATANDAŞLIKTAN DA ÇIKARILSIN! BAKANLIKLAR BAKANLARINI, HÜKÜMET SİSTEMİNİ BULDU TRENLER GÜVENLİ Mİ!? MADEM DEMOKRASİ: İDAM… GÜÇLÜ YÖNETİM SEÇİM ‘24’ KISAS İSTİYORUZ HİZMET SİYASETİ KAZIM YÜCEL... BÜYÜKŞEHİR’E; “ESTETİK Mİ GÜVENLİK Mİ?” MEYDAN OKUMA! RAMAZAN’DA FİYATLAR ŞİŞMANLIYOR KAF’A DAĞI TRAFİK HAFTASI VİCDANIN OLGUN MEYVESİ; ‘VAKIFLAR’ BUNLARI DA GÖRÜN! HER 1 MAYIS BURUKTUR ZOR BU DEVİRDE… ELHAMDÜLİLLAH TC VATANDAŞIYIM! AH BU MOTORLULAR… EĞİTİM NE KATIYOR!? İNSANİ DİPLOMASİ CENNET MEKAN MİMAR SİNAN… BİR LOKMA BİR HIRKA!? KAYSERİ ULAŞIM'A ŞANINA YANSIN! SAKIN HABERSİZ SANMA! MELİKGAZİ’DE ‘HİZMET BÜTÜN’ ANLAYIŞ HASTANEYE SANKİ ACİL GİTTİK! ÇOCUKLUĞA İHANET SİGORTASIZ İŞÇİ SORUNU HORTLADI E DEVLETTE 'ALLAH KULU' YAZMAZ MI! SATILIK BÖBREKLER VE TOPLUMUN VİCDANI BÜNYAN’DA BÜYÜK BAŞARI HAYRI SEVMEK, ÇEŞİTLENDİRMEK… Vatanperverlik İMTİHANINI SEV! GAZETECİ: FERHAT, MESLEĞİ: ‘ŞİRİN’ Mor Tehlikeler MUGLAK MADDE DÜZELTİLMELİ KIRMIZI ALARM! DEHŞETİN AYAK SESLERİ… SEÇENEKLERDEN SIRA SAVAŞTA MI! POLİSLERİ GÖZETELİM Yerel-Yakın Karadeniz: YAHYALI Yargı ile toplumun ‘yargı’sı “DUYGUSUZ YENİ NESİL” EVET. BİZ DE… MOTOSİKLETLER YASAKLANSIN ERDOĞAN GEMİLERİ YAKTI SÖZDE SANATÇI… SORUN DEMOKRASİ-ÇÖZÜM DEMOKRASİ ÇOCUK OLMAK OLGUNLUK EŞKİYALIK TEMAYÜLÜ GAZETECİ NOTLARI HATIRLAYALIM, GEREKENİ YAPALIM MEMUR ZULMÜ SUÇLARDA ‘SOFT POWER’ DÜĞÜN MAGANDALARI… EVET. TEK ADAM! 3 DOKTORA SORDUK, 3 FARKLI CAVAP ALDIK Evet-Hayır neyi ifade eder!? GÜVENLİK ÜZERİNE! BİZ NE ZAMAN İNSANLIĞIMIZI KAYBETTİK? BİR GÜN BU KALP DURACAK... Neden Kayseri-Patlamanın Ayak Sesleri Terör biter mi!? Hz. Muhammed, alemlere rahmet… Toprağını Doyurmayan Su Yürümez Türk Lirası Kaygısı Körler Çarşısı Trump ve Yeni Dünya Düzeni MÜSLÜMANLAR! DAHASI KALMADI! TRAFİK TERÖRÜ İNSAN OLUR MU!? İNTİHAR OLAYLARI… TAŞLAR YERİNDEN OYNADI DUYUN FERYADIMIZI! YASAMA OHAL’LE BAŞLADI GENÇLİĞİMİZ GELECEĞİMİZ CANLI TUTULMALI! Elli Yıllık Yanılgı Türkiye Şimdilik Dengeye Mecbur KAYSERİ POTANSİYELİ İŞLETİLSİN! SANA MI KILINIYOR NAMAZ? TÜRKİYE ‘ALTIN POTASI’NDA DEVLET YENİDEN YAPILANIRKEN… MEYDANLAR DA KAFALAR DA BOŞ KALMAMALI! Türkiye’nin dostu yok! ÖZLEŞTİRİ BEYANNAMEYE İNCE AYAR! GÜNDEME DAİR KISA KISA... BİR BİLSEYDİK! Müftülüğün anlamı nedir?! Güya siyasetçi... RAMAZAN VE DİLENCİLİK TERÖRÜ ÖNLEMEDE HALKTAN YARARLANIN! SİYASET VE TARİH BİLİMİ Dünya İnsani ZIRVASI Siyaset Laf Ebeliği BAKANLIK BAKANINI BULDU Erken seçim olmalı mı? İSTİKRAR DÜŞMANLARI! Bunlar kendini yönetemiyor! HANGİ LAİKLİK? NE ZAMAN ÖĞRENECEĞİZ? KISMETLİ KAYSERİ SÖVME VE ÖZGÜRLÜK Ey Kanunlar! GAZETECİLİK SUÇ MU?! MÜEBBETTEN 40 YILA... HAD BİLMEZLİK YENİ ANAYASA VACİP TERÖRLE MÜCADELEDE İLETİŞİM İNSAN KUTSALDIR YGS HEZEYANI BAŞLADI NEREYE GİDİYORUZ? Tramvay Sarsmadı! 28 ŞUBAT BİN YIL UNUTULMAYACAK KAMUDA YENİ MODA Ölümü İyi Okumak UFACIK KAĞIDIN PEŞİNDE... Bu Uçurum Hepimizi Yutar BÜNYAN'DA HİZMET, NİSYANDA ZULMET İNSAN OLMAYA ÖZEN! YARGI DA 'YAP-BOZ' ŞİKAYETİM VAR! 'DESTİ KIRILMADAN' ZULÜM EBEDİ DEĞİL! Küçük HESAPLAR CUMHURİYETİ KURDUK, ŞİMDİ SIRA HÜKÜMETTE SEÇİME GÜNLER KALA... HALKA KULAK VEREN KAZANIR! Gülmek vacibiyet. Gülme de gör! SİYASET ÇOCUKLARA İNDİ Sevmek-Köleleşmek İnsan sözünden, hayvan yularından... O Allah ki!.. Siyaset Bölünme Aracı
Copyright 2016 Tüm Hakları Saklıdır