menüler
KAYSERİ HAVA DURUMU

MERKEZ BANKALARININ EKONOMİYİ YÖNLENDİRMESİ

Murat Yerlikhan
Murat Yerlikhan
20 Ocak 2022, Perşembe

Merkez bankalarının elinde ekonomiyi yönlendirecek aletler bulunur. Ancak, merkez bankalarının elindeki aletlerin sonsuz ve kesin olduğu da söylenemez.

 

Merkez bankası kararlarının kısa ve uzun vadeli olan farklı etkileri ve merkez bankalarının para politikaları ile hükümetlerinin mali politikalarının uyumluluğu kararların etkisini farklılaştırmaktadır.

 

Merkez bankalarının faiz oranlarıyla oynayarak ekonomiyi yönlendirmelerine hayatta çok karşılaşılır. Faiz oranları ekonomi hızlı büyüdüğünde ve enflasyon artığında yükseltilir. Durgunluk zamanlarında ise, faizler düşürülerek tüketimin önü açılır.

 

Ekonomi beklentilere göre de hareket ettiğinden, merkez bankaları ekonomiyi yönlendirmek amacıyla sıkça açıklamalar da yaparlar.

 

Normal bankalar cari hesap bakiyelerinin belirli bir yüzdesi kadar bir kısmı zorunlu rezerv olarak tutarlar ve bu para karşılığında kredi vermezler. Merkez bankaları bankaların zorunlu orak tutukları rezervlerin miktarını artırarak veya düşürerek ekonomiyi yönlendirirler.

 

Mesela, merkez bankaları bankaların zorunlu rezerv miktarını talimatla artırarak, kredi olarak verilecek tutarı azaltabilir. Böylelikle piyasadan para çekilir ve faizler yükselir. Yatırımcılar sermaye yatırımından ve tüketiciler de alımlarından vaz geçerler. Yatırım ve tüketimdeki bu azalma toplam talebi düşürür, reel GSYH’yi azaltır, işsizlik artar ve enflasyon düşer. Zorunlu rezerv miktarının düşürülmesi ters yönde etki yapar.

 

Ancak, zorunlu rezerv miktarının düşürülmesi kolay, yükseltilmesi zordur. Çünkü, bankaların kredilendirilmemiş rezervleri yoktur. Zorunlu karşılık miktarındaki artış, bankacılık sektöründe likidite krizine yol açar. Bankaların önünde iki yol vardır, ya kredilerin geri ödenmesini isterler veya daha başka yollar denemek zorunda kalırlar.

 

Merkez bankalarının ekonomiyi yönlendirmede kullandıkları aletlerden birisi de iskonto oranıdır. Bankalar mali sıkıntıda olduklarında gecelik borçlanma karşılığında faiz öderler. İskonto oranı yükseldiğinde, bankalar borçlanmalarını azaltırlar. İskonto oranını düşürmek ise, bankaları borçlanmaya teşvik eder.

Merkez bankaları enflasyonu düşürmek için iskonto oranını yükseltirler. Bankalar borçlanmaktan vaz geçerler. Bankalar olağanüstü karşılıklarını borç olarak veremezler, para arz büyümez ve faiz oranları yükselir, tüketim-yatırım-net ihracat düşer. Toplam talep azalır, GSYH düşer, işsizlik artar, enflasyon düşer. İskonto oranını düşürmek ise tam tersi etki yapar.

 

Dedikodular sebebiyle bankalar merkez bankasından borç para almak istemezler. Bu tür ihtiyaçları olduğunda maliyeti de uygun olduğundan bankalar arası borçlanma piyasasından borç alırlar.

 

Ancak iskonto oranı, gelecekteki faiz oranını gösterdiğinden sıkça kullanılmaktadır.

 

Açık piyasa işlemleri de merkez bankalarının ekonomiyi etkileme yollarından birisidir. Merkez bankaları hisse senedi ve tahvil toplayarak bankaların olağanüstü karşılıklarını artırırlar. Satarak da olağanüstü karşılıkları düşürmüş olurlar.

 

Merkez bankalarının para politikalarıyla hükümetlerin bütçe yoluyla uyguladığı mali politikaları yan yana yürür. Çünkü, fiyat istikrarı ve istihdam için birlikte çalışırlar. Durgunluk dönemlerinde genişlemeci mali politika uygulanır. Merkez bankaları da para arzını genişletirler ve kısa vadeli faiz oranlarını düşürerek hükümete yardımcı olurlar. Enflasyonist dönemde harcamalar azaltılır ve vergiler artırılır. Sıkı para politikasıyla enflasyon durdurulur.

 

Para politikaları kısa ve uzun vadede farklı etkiler yaparlar. Genişlemeci para politikaları en sonunda enflasyonu körüklerler ve faizlerin yükselmesine sebep olurlar. Bu sebeple politikaların zamanlaması çok önemlidir.

 

Devlet durgunluğu dengelemek için genişlemeci maliye politikası uygulamalı, devlet kendi harcamalarını kısmalı ve uzun vadeli faiz oranlarının yükselişini önlemek için vergileri yükseltmelidir. Hükümet merkez bankasına bel bağlarsa faiz oranları artacak ve uzun vadeli ekonomik büyüme engellenecektir.   

En Çok Okunan Yazıları

DİĞER YAZILAR
TOPLUMUN BULUŞU KULLANMA KAPASİTESİ YÖNETİM TARZLARI Tüketerek büyüme Türkiye eğilimleri Talep, arz ve fiyat STRATEJİ, AMAÇ ve HEDEFLER FİNANSAL HIZLANDIRAN GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER TRUVA SAVAŞI PERİYODİK KANUN HAZIR GIDALAR RASYONALİTE VAGON İKİLEMİ SON DAKİKACILAR VE ERTELEYİCİLER OTORİTE DEĞİŞİM YÖNETİMİ BULANIK MANTIK SON 2000 YILIN EN BÜYÜK BULUŞLARI WELCH’İ TANIYALIM MİSYONUMUZ TÜRKÇE’NİN MATEMATİKSELLİĞİ LİDER GSYİH, GSMH ve NET MİLLİ HASILA EKONOMİK GÖSTERGELER KÜÇÜK SÖZLER KRİZ YÖNETİMİ II GÖSTERİŞ TÜKETİMİ KRİZ YÖNETİMİ I E-TİCARET PERFORMANS DEĞERLEMENİN YARAR VE ZARARLARI BERGAMALI GALEN VE KİŞİLİK YAPILARI DEĞER ZİNCİRİNİN İŞLETMEYE KATKILARI ORGANİZASYON GELİŞTİRME ÜRÜNÜN ALGILANAN DEĞERİ ÖFKE YÖNETİMİ TÜKETİCİ HUKUKU’NUN TEMEL KAVRAMLARI BURADA İŞLER BÖYLE YÜRÜR ÇALIŞANLARIN BEKLENTİLERİ İNSANLARLA İYİ GEÇİNMEK NİCELİKSEL KARAR MATRİSLERİ NİTELİKSEL KARAR MATRİSLERİ PAZARDAKİ BOŞLUK NİŞ EĞİTİM ŞART BELİRSİZLİĞİN MATEMATİĞİ BELİRSİZLİKTE DIŞ ÇEVRE İLE UYUMLU OLMAK AMAZONLAR ALTIN STANDARDI HAYAT BOYU SÜREKLİ GELİR TEŞVİKLER ÖZGÜRLÜK SAVAŞÇISI ROUSSEAU ALTIN RADAR BİLİŞSEL DEVRİM MARKA KENT PROJELERİ PAZARLAMANIN İLKELERİ II KÖTÜ YÖNETİLEN İŞLETMELERDE BATIŞA GÖTÜREN KONULAR PAZARLAMANIN İLKELERİ I DOĞAYA DÖNMEK BAŞARILI BİR ORGANİZASYONUN SEKİZ ÖZELLİĞİ EKONOMİ SONUÇLARA VE AMAÇLARA GÖRE YÖNETİM NÖROEKONOMİ TAYLOR VE FAYOL YÖNETİMDE KARMAŞIKLIK BİLGİ YÖNETİMİ KARMAŞIK ORTAMLARDA YAPILABİLECEKLER İŞ DÜNYASI VE İŞLETMELER MÜZAKERECİNİN İKİLEMİ ÇEVİK KURUMSAL İŞLETMELERDE KÜLTÜR II YÖNETİM DÜZEYLERİ VE BECERİLER ÇEVİK KURUMSAL İŞLETMELERDE KÜLTÜR I TAHVİL PİYASALARI YAPIŞKAN FİYATLAR PARA PİYASALARI PERFORMANS YÖNETİMİ DEĞER ÇATIŞMA YÖNETİMİ DİJİTAL DÖNÜŞÜM İŞLETMELERİN YÜKSEK PERFORMANS GÖSTERGELERİ İSTİSNALARA GÖRE YÖNETİM YÖNETİM FELSEFESİ KUŞAKLAR ARASINDA ÇATIŞMA İNSAN ZİHNİNE YER ARARKEN YÖNETİM VE İDARE KAVRAMLARI DOĞRU FİYAT SİYAH KUĞU ŞOK TERAPİSİ DÜRÜSTLÜK PSİKANALİZDE İD, EGO ve SÜPEREGO REZERVLER VE KURLAR KAHRAMANLAR ALGI YÖNETİMİ WİTTGENSTEİN’NIN ÜNLÜ ÖRDEĞİ YALANCI PARADOKSU TEKNOLOJİNİN TİCARETE ETKİLERİ BACON’U ANLAMAK TARLADAKİ İNEK EKONOMİNİN DEVLERİ HARRİS ANALİZİ MERKEZ BANKALARININ EKONOMİYİ YÖNLENDİRMESİ SIRADAN OLAN VE OLMAYAN ŞEYLER ETKİLİ DİSİPLİN UYGULAMASI BAZI MURPHY KANUNLARI ENFLASYONDA KAZANANLAR VE KAYBEDENLER ENFLASYON TÜRLERİ ENFLASYON İŞSİZLİK NEDEN KÖTÜDÜR KENDİMİZİ TANIYOR MUYUZ? PİYASA BAŞARISIZLIKLARI KAYGAN ZEMİNLER KİMSEYE ZARAR VERME Kİ… TAVAN VE TABAN FİYATLAR YÖNETİCİLERİN GÜÇLÜ YÖNLERİ OYUN TEORİSİ YÖNETİCİNİN DUASI İŞ HAYATININ ALTIN KURALLARI TEMEL ORGANİZASYON PRENSİPLERİ AHLAKLI ADAM HERKESİN DEĞERLERİ HERKESE TARTIŞMA KENDİNE YATIRIM PLATON’UN MAĞARASI PLANLAMA PRENSİPLERİ NEDENSELLİK YÖNETİCİ TİPLERİ SORULAR SORULAR, YA DA, SORGULAMA YÖNETİMİN UNSURLARI DİSİPLİNLERİN KALIP DEĞER YARGILARI YÖNETİM ŞEKLİ YÖNETİM ŞEKLİ BİLİNÇALTI BİYOLOJİK AKIL BİLİNÇ YÖNETİM BECERİLERİ ZOR GÜNLERDE YÖNETİM YARATICILIK VE YENİLİKÇİLİK REKABETÇİ İŞ MODELİ PLANLAMA KURUM VE KURULUŞLARDA YÖNLENDİRME II KURUM VE KURULUŞLARDA YÖNLENDİRME I KURUM VE KURULUŞLARDA POLİTİKA DUYGUSAL DAVRANIŞ KURALLARI ÇALIŞANLARIN SESSİZLİĞİ MAVİ YAKALILARLA ÇALIŞMAK İŞÇİLERLE İKALE SÖZLEŞMESİ YAPMAK STRATEJİK YÖNETİM DANIŞMANLARLA ÇALIŞIRKEN YAPILACAK İŞLER LİSTESİ İLETİŞİM DAVRANIŞLARI İLETİŞİM YÜKSEK İŞ AHLAKI SİSTEMİ ÇAĞIMIZIN GÜÇ UNSURLARI SİSTEMATİK DÜŞÜNME YÖNTEMLERİ KURUMLARIN KIYASLANMASI BİREYSEL YAŞAMDA KIYAS STRATEJİK PLANLAR BEŞERİ AKIL MOTİVASYON GİROKRAT FRİEDMAN MATRİSİ KIRIK CAMLAR TEORİSİ PARKİNSON KANUNLARI CARTESİAN SORULAR (DESCARTES SORULARI) BEŞ NEDEN YÖNTEMİ KAMU MALLARININ TRAJEDİSİ GÖÇMEN GİRİŞİMCİLİĞİ ÖĞRENMEK İRADE ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK Girokrat Sahip olmak veya var olmak Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi Herkes yeteneksiz olduğu seviyeye yükselmek ister Sözleşme yazmak ve okumak Etkili insanların 7 özelliği GİRİŞİMCİLERİN KİŞİSEL ÖZELLİKLERİ Kayseri’de kadının adı yok Düşünme aracı dil Girişimcilerin sorunları GİRİŞİMCİ İşletme devirlerinde halef seçimi İşletmelerin sürdürülebilirliği SON 4 AYDA FAİZ İNDİRİMİ OLACAK MI? Aile işletmeleri İşletmelerde kurumsallaşma Seçilen kelimeler, kişiler, sözler ve görüşler v SEÇİLEN KELİMELER, KİŞİLER, SÖZLER VE GÖRÜŞLER IV Seçilen kelimeler, kişiler, sözler ve görüşler 3 Seçilen kelimeler, kişiler, sözler ve görüşler 2 Seçilen kelimeler, kişiler, sözler ve görüşleri Ahilik Mantıkdışılık MANTIKSAL TUTARLILIĞIN İLKELERİ İNŞAAT MALİYETLERİNDE ARTIŞ Konut satışları ve hayvansal üretim Sanayi üretim ve perakende satış endeksleri İşsizlikte rekor düşüş Biyolojik beynin düşünme şekli İklim değişikliği ve ormanlarımız
Copyright 2016-2019
Kayseri Anadolu Haber Gazetesi
Kayseri Haber, Son dakika Kayseri haberlerini buradan takip edin. En son kayseri haberleri Kayseri Anadolu Haber'de.

Sitede kullanılan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Yazı ve meteryaller hiçbir şekilde kullanılamaz!

Künye

Yazarlarımız

İletişim

Adres

Sahabiye, Ahmet Paşa Cd. No:7, 38010 Kocasinan / Kayseri

Telefon

+0.352 222 51 13 - 14

Email

kayserianadoluhaber@msn.com
Copyright 2016 - 2019 Tüm Hakları Saklıdır