menüler
KAYSERİ HAVA DURUMU

KELEBEK ETKİSİ

Murat Yerlikhan
Murat Yerlikhan
01 Kasım 2021, Pazartesi

Kelebek etkisi, küçük değişikliklerin büyük etkileri olabileceğini ifade eden bir terim olmaktadır. Başlangıçta hava tahminleri için kullanılan bu isimlendirme her yerde kullanılan bir metafor haline geldi.

 

Edward N. Lorenz 1963 yılında hava tahmini yaparken “Kelebek Etkisi” isimlendirmesini yapmış. Lorenz kelebek etkisini şöyle anlatıyor: “Amazon ormanlarında bir kelebeğin kanat çırpması, ABD’de fırtına kopmasına sebep olabilir”. Aslında yaklaşım açıklanırken kelebek bazen ördek, amazon ormanları ve ABD isimlerinin yerini başkaca yer isimleri alsa da anlatılmak istenen konu aynı.

 

Kelebek etkisi, küçük değişikliklerin büyük etkileri olabileceğini ifade eden bir terim olmaktadır. Başlangıçta hava tahminleri için kullanılan bu isimlendirme her yerde kullanılan bir metafor haline gelmiştir.

 

Doğanın birbirine bağlı sebep-sonuç ilişkilerinin çözülemeyecek kadar karmaşık olduğunu görüyoruz. Sistemlerin hassasiyeti biraz zaman geçtikten sonra sonuçların tahmin edilemez hale getiriyor.  

 

Kelebek etkisi, doğrusal sebep-sonuç ilişkileri açısından çözülmesi zor olan sosyal olaylar üzerine yapılan çalışmalarda da kullanılıyor.

 

Gerçekten fiziksel bir sistemin başlangıç koşullarındaki küçük bir değişikliğin, gelecekte büyük değişiklikler yol açtığını günümüzde görmekteyiz.

 

Kelebek etkisiyle ilgili olarak iki örnek vermek yeterli olacaktır sanırım:

 

ABD Kaliforniya’da bulunan orman çok iyi yönetiliyordu. Yangın çıkmaması için akla gelen her türlü önlem alınmıştı. Ama bir gün öyle yangın çıktı ki, tüm orman kül oldu. Uzmanlar küçük yangınların çıkışı önlendiği için ormanda hava koridorlarının açılamadığını ve bunun da çok büyük yangına sebep olduğu yönünde görüş birliğine vardırlar. Yönetim bilimciler, anlattığım olayı kullanarak yöneticilerin ileride çok büyük sorunlar çıkmaması için (adeta küçük yangınlar) küçük sorunlar çıkarmalarının iyi olacağını söylerler. 

 

İkinci örnek ise bugün yaşadığımız Corona-19’la ilgili. Çin’de bu hastalığa yakalanan ilk kişi kelebeğin kanat çırpması ve virüsün bütün dünyaya yayılması kelebek etkisi olmaktadır.

 

Kelebek etkisi örneği sonraları meşhur “Kaos Teorisi” ile ilişkilendirilmiştir.    

En Çok Okunan Yazıları

DİĞER YAZILAR
MÜZAKERECİ WELCH’İ TANIYALIM MİSYONUMUZ TÜRKÇE’NİN MATEMATİKSELLİĞİ LİDER GSYİH, GSMH ve NET MİLLİ HASILA EKONOMİK GÖSTERGELER KÜÇÜK SÖZLER KRİZ YÖNETİMİ II GÖSTERİŞ TÜKETİMİ KRİZ YÖNETİMİ I E-TİCARET PERFORMANS DEĞERLEMENİN YARAR VE ZARARLARI BERGAMALI GALEN VE KİŞİLİK YAPILARI DEĞER ZİNCİRİNİN İŞLETMEYE KATKILARI ORGANİZASYON GELİŞTİRME ÜRÜNÜN ALGILANAN DEĞERİ ÖFKE YÖNETİMİ TÜKETİCİ HUKUKU’NUN TEMEL KAVRAMLARI BURADA İŞLER BÖYLE YÜRÜR ÇALIŞANLARIN BEKLENTİLERİ İNSANLARLA İYİ GEÇİNMEK NİCELİKSEL KARAR MATRİSLERİ NİTELİKSEL KARAR MATRİSLERİ PAZARDAKİ BOŞLUK NİŞ EĞİTİM ŞART BELİRSİZLİĞİN MATEMATİĞİ BELİRSİZLİKTE DIŞ ÇEVRE İLE UYUMLU OLMAK AMAZONLAR ALTIN STANDARDI HAYAT BOYU SÜREKLİ GELİR TEŞVİKLER ÖZGÜRLÜK SAVAŞÇISI ROUSSEAU ALTIN RADAR BİLİŞSEL DEVRİM MARKA KENT PROJELERİ PAZARLAMANIN İLKELERİ II KÖTÜ YÖNETİLEN İŞLETMELERDE BATIŞA GÖTÜREN KONULAR PAZARLAMANIN İLKELERİ I DOĞAYA DÖNMEK BAŞARILI BİR ORGANİZASYONUN SEKİZ ÖZELLİĞİ EKONOMİ SONUÇLARA VE AMAÇLARA GÖRE YÖNETİM NÖROEKONOMİ TAYLOR VE FAYOL YÖNETİMDE KARMAŞIKLIK BİLGİ YÖNETİMİ KARMAŞIK ORTAMLARDA YAPILABİLECEKLER İŞ DÜNYASI VE İŞLETMELER MÜZAKERECİNİN İKİLEMİ ÇEVİK KURUMSAL İŞLETMELERDE KÜLTÜR II YÖNETİM DÜZEYLERİ VE BECERİLER ÇEVİK KURUMSAL İŞLETMELERDE KÜLTÜR I TAHVİL PİYASALARI YAPIŞKAN FİYATLAR PARA PİYASALARI PERFORMANS YÖNETİMİ DEĞER ÇATIŞMA YÖNETİMİ DİJİTAL DÖNÜŞÜM İŞLETMELERİN YÜKSEK PERFORMANS GÖSTERGELERİ İSTİSNALARA GÖRE YÖNETİM YÖNETİM FELSEFESİ KUŞAKLAR ARASINDA ÇATIŞMA İNSAN ZİHNİNE YER ARARKEN YÖNETİM VE İDARE KAVRAMLARI DOĞRU FİYAT SİYAH KUĞU ŞOK TERAPİSİ DÜRÜSTLÜK PSİKANALİZDE İD, EGO ve SÜPEREGO REZERVLER VE KURLAR KAHRAMANLAR ALGI YÖNETİMİ WİTTGENSTEİN’NIN ÜNLÜ ÖRDEĞİ YALANCI PARADOKSU TEKNOLOJİNİN TİCARETE ETKİLERİ BACON’U ANLAMAK TARLADAKİ İNEK EKONOMİNİN DEVLERİ HARRİS ANALİZİ MERKEZ BANKALARININ EKONOMİYİ YÖNLENDİRMESİ SIRADAN OLAN VE OLMAYAN ŞEYLER ETKİLİ DİSİPLİN UYGULAMASI BAZI MURPHY KANUNLARI ENFLASYONDA KAZANANLAR VE KAYBEDENLER ENFLASYON TÜRLERİ ENFLASYON İŞSİZLİK NEDEN KÖTÜDÜR KENDİMİZİ TANIYOR MUYUZ? PİYASA BAŞARISIZLIKLARI KAYGAN ZEMİNLER KİMSEYE ZARAR VERME Kİ… TAVAN VE TABAN FİYATLAR YÖNETİCİLERİN GÜÇLÜ YÖNLERİ OYUN TEORİSİ YÖNETİCİNİN DUASI İŞ HAYATININ ALTIN KURALLARI TEMEL ORGANİZASYON PRENSİPLERİ AHLAKLI ADAM HERKESİN DEĞERLERİ HERKESE TARTIŞMA KENDİNE YATIRIM PLATON’UN MAĞARASI PLANLAMA PRENSİPLERİ NEDENSELLİK YÖNETİCİ TİPLERİ SORULAR SORULAR, YA DA, SORGULAMA YÖNETİMİN UNSURLARI DİSİPLİNLERİN KALIP DEĞER YARGILARI YÖNETİM ŞEKLİ YÖNETİM ŞEKLİ BİLİNÇALTI BİYOLOJİK AKIL BİLİNÇ YÖNETİM BECERİLERİ ZOR GÜNLERDE YÖNETİM YARATICILIK VE YENİLİKÇİLİK REKABETÇİ İŞ MODELİ PLANLAMA KURUM VE KURULUŞLARDA YÖNLENDİRME II KURUM VE KURULUŞLARDA YÖNLENDİRME I KURUM VE KURULUŞLARDA POLİTİKA DUYGUSAL DAVRANIŞ KURALLARI ÇALIŞANLARIN SESSİZLİĞİ MAVİ YAKALILARLA ÇALIŞMAK İŞÇİLERLE İKALE SÖZLEŞMESİ YAPMAK STRATEJİK YÖNETİM DANIŞMANLARLA ÇALIŞIRKEN YAPILACAK İŞLER LİSTESİ İLETİŞİM DAVRANIŞLARI İLETİŞİM YÜKSEK İŞ AHLAKI SİSTEMİ ÇAĞIMIZIN GÜÇ UNSURLARI SİSTEMATİK DÜŞÜNME YÖNTEMLERİ KURUMLARIN KIYASLANMASI BİREYSEL YAŞAMDA KIYAS STRATEJİK PLANLAR BEŞERİ AKIL DİLEK VE TEMENNİLER MOTİVASYON GİROKRAT FRİEDMAN MATRİSİ KIRIK CAMLAR TEORİSİ PARKİNSON KANUNLARI CARTESİAN SORULAR (DESCARTES SORULARI) BEŞ NEDEN YÖNTEMİ KAMU MALLARININ TRAJEDİSİ GÖÇMEN GİRİŞİMCİLİĞİ ÖĞRENMEK İRADE ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK Sahip olmak veya var olmak Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi Herkes yeteneksiz olduğu seviyeye yükselmek ister Sözleşme yazmak ve okumak Etkili insanların 7 özelliği GİRİŞİMCİLERİN KİŞİSEL ÖZELLİKLERİ Kayseri’de kadının adı yok Düşünme aracı dil Girişimcilerin sorunları GİRİŞİMCİ İşletme devirlerinde halef seçimi İşletmelerin sürdürülebilirliği SON 4 AYDA FAİZ İNDİRİMİ OLACAK MI? Aile işletmeleri İşletmelerde kurumsallaşma Seçilen kelimeler, kişiler, sözler ve görüşler v SEÇİLEN KELİMELER, KİŞİLER, SÖZLER VE GÖRÜŞLER IV Seçilen kelimeler, kişiler, sözler ve görüşler 3 Seçilen kelimeler, kişiler, sözler ve görüşler 2 Ahilik Mantıkdışılık MANTIKSAL TUTARLILIĞIN İLKELERİ İNŞAAT MALİYETLERİNDE ARTIŞ Konut satışları ve hayvansal üretim Sanayi üretim ve perakende satış endeksleri İşsizlikte rekor düşüş Biyolojik beynin düşünme şekli İklim değişikliği ve ormanlarımız
Copyright 2016-2019
Kayseri Anadolu Haber Gazetesi
Kayseri Haber, Son dakika Kayseri haberlerini buradan takip edin. En son kayseri haberleri Kayseri Anadolu Haber'de.

Sitede kullanılan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Yazı ve meteryaller hiçbir şekilde kullanılamaz!

Künye

Yazarlarımız

İletişim

Adres

Sahabiye, Ahmet Paşa Cd. No:7, 38010 Kocasinan / Kayseri

Telefon

+0.352 222 51 13 - 14

Email

kayserianadoluhaber@msn.com
Copyright 2016 - 2019 Tüm Hakları Saklıdır