menüler
KAYSERİ HAVA DURUMU

BİNEK OTOLARDAKİ KDV KARMAŞASI

Mahmut SUNGUR
Mahmut SUNGUR
31 Ocak 2018, Çarşamba

Binek otomobillerin alış ve satışı vergi mevzuatında özellikli konular arasında yer alır. Binek otomobillere ilişkin hükümler ticari nitelikteki araçlara göre; gerek amortisman, gerek Motorlu Taşıtlar Vergisi, gerekse KDV yönünden özellikli birtakım uygulamalar içermektedir. Bunun sebebi, bu konunun Kanun Koyucu tarafından emsallerine göre daha hassas bir şekilde ele alınmasından kaynaklanmaktadır. Kanun Koyucu’nun hassasiyeti ise mükelleflerin, binek otomobillerin alımında muvazaaya açık işlemler yapabileceği inancıyla tekemmül eder. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun gerekçesinde de bu durum izah edilmiştir. Binek otomobiller hakkında mevzuatta yapılan özel düzenlemelerin her birinin anlaşılması izahat gerektirmektedir. Ancak bu yazımızda, binek otomobillerin alımında ödenen Katma Değer Vergisini inceleyecek, söz konusu KDV indiriminin hangi hallerde mümkün olacağı, uygulanacak Katma Değer Vergisinin oranının ne olacağı, indirimin mümkün olmaması halinde ise alım sırasında yüklenilen KDV’nin durumu hakkında açıklamalara yer vereceğiz.

– Binek Otomobil Tarifi Nedir?

Binek otomobil kavramı sadece otomobil olarak mı algılanmalı? Hayır burada dikkat edeceğimiz temel husus GTİP (Gümrük Tarife Cetveli) 87.Fasıl’dır. Buradaki tariflere uyan otomobil ve tescili panelvan kamyonet olan ama halk arasında doblo connect diye tabir edilen araçların durumunu değerlendirmemiz halinde bu sorunun cevabı bulanabilecektir.

– Kimler Binek Otomobil Alımında KDV İndirebilir?

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 30/b maddesinde, faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen katma değer vergisinin mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilemeyeceği belirtilmiştir.

Bu istisnalardan birincisi, faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması ile, ikincisi ise bu otomobillerin çeşitli şekillerde işletilmesi ile iştigal eden mükelleflerle ilgilidir. Kanun hükmünü karşıt anlamı ile yorumlarsak, ancak ve ancak yukarıda saydığımız iki grup mükellef binek otomobil alımında alış vesikalarında gösterilen katma değer vergisini hesaplanan katma değer vergisinden indirebilecektir. Ancak, belirtmek gerekir ki, yukarıda sayılan mükellef gruplarının söz konusu katma değer vergisini indirebilmeleri de hüküm içerisinde şarta bağlanmıştır. Hükmün lafzında “…bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere…” denilerek; kiralamayla iştigal eden mükelleflere bu araçları kiralamada kullanma amacıyla, araç işletenlere ise işletme amacıyla iktisap etme zorunluluğu getirilmiştir. Başka bir deyişle, bu mükellefler, genel müdüre tahsis gibi, başka amaçlarla iktisap ettikleri binek otomobillerin alış vesikalarında gösterilen katma değer vergisini diğer mükelleflerde olduğu gibi hesaplanan katma değer vergilerinden indiremeyeceklerdir.

Mezkûr madde hükmüne göre binek otomobil alımlarında yüklendikleri katma değer vergisini indirim hakkı bulunan mükellefler 54 No.lu KDV Sirküleri’nde “taksi işletmecisi, sürücü kursu ve otomobil kiralama şirketi gibi işletmeler” şeklinde örneklendirilmiştir.

– Binek Otomobil Alım Satımı Yapan Mükellefler Binek Otomobil Alımlarında Yüklendikleri KDV’yi İndirebilirler Mi?

Yukarıda belirttiğimiz gibi, indirim hakkı olan mükellefler; kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması faaliyetiyle iştigal edenler ile binek otomobillerin çeşitli şekillerde işletilmesi ile iştigal eden mükelleflerdir. Bunlar için de şart, bu amaçla kullanmalarıdır. Faaliyeti binek otomobil alımı ve satımı olan mükelleflerin satmak amacıyla aldıkları binek otomobillere ait Katma Değer Vergisini indirmeleri mümkün değildir. Zira, ne mükellef indirim hakkı tanınan mükellefler arasında sayılmış ne de amaç kanunen kabul edilmiştir.

Bu hususta Antalya ve Bursa VD Başkanlıklarınca aynı kanuna dayanılarak verilen farklı görüşler mevcuttur. Ne yazık ki, bu konudaki karmaşa, 26 Nisan 2014 Tarihli ve 28983 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği ile de giderilememiştir. Görüşümüze göre, kanun lafzi yorumu satmak üzere binek otomobil satın alan mükelleflerin alışlarında yüklendikleri KDV’yi indirim konusu yapamayacağına işaret eder. Burada yapılması gereken, mevzu hükmün karmaşayı gidermeye yönelik olarak yeniden düzenlenmesi ve söz konusu mükelleflere yüklendikleri KDV’yi açıkça indirme hakkının verilmesidir.

– İndirilemeyen KDV Gider Midir, Maliyet Mi?

23 Seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin I bölümünde, binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen ve indirim konusu yapılamayan KDV’nin Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları çerçevesinde işin mahiyetine göre gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilecektir. Nitekim, yukarıda işaret ettiğimiz her iki muktezada da, indirilemeyen KDV’nin gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabileceği hakkında mükellefin seçimlik hakka sahip olduğu ifade edilmiştir.

– Binek Otomobil Alımında KDV İndiren Mükellef Otomobili Alış Amacının Dışında Kullanırsa Ne Yapmalıdır?

Binek otomobillerin alımında, 30/b maddesine göre yüklenilen katma değer vergisini indirim hakkı bulunan mükellefler, KDV indirimini yaptıktan sonra bu otomobilleri kanunun indirim hakkını bağladığı amaçlar dışında kullanmaya karar verirse; kullanım amacının değiştiği dönem itibariyle, daha evvelden indirmiş oldukları KDV’yi indirim listesinden çıkartıp, KDV beyannamelerinde “İlave Edilecek KDV” olarak beyan etmeleri gerekmektedir.

– Binek Otomobil Satışında KDV Oranı Kaçtır?

Binek otomobillerin satışında uygulanacak KDV oranı, satıcının durumuna bağlı olarak farklılık arz edecektir. Satıcı KDV mükellefi değilse, binek otomobil satışında KDV uygulanmayacaktır.

Satıcı KDV mükellefi ise uygulanacak oran, satıcının Katma Değer Vergisi Kanununun 30/b maddesine göre binek otomobillerinin alımında yüklenilen katma değer vergisini indirim hakkı bulunan mükelleflerden olup olmamasına ve bağlı olarak değişecektir.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nca, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2008/13426 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ışığında hazırlanan 54 No.lu KDV Sirküleri ile yapılan açıklamalar çerçevesinde satıcının uygulayacağı KDV oranı şu şekildedir; Satıcı, mezkûr madde hükmüne göre indirim hakkı bulunan mükelleflerden değil ise; uygulanacak KDV oranı %1 olacaktır. Ayrıca belirtmek gerekir ki;4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu hükümlerine göre özel tüketim vergisine tabi olan “Sıfır Kilometre” olarak tabir edilen kullanılmamış otomobillerin tesliminde uygulanacak KDV oranı % 18’dir.

– Leasing Şirketlerinden Kiralanan Otomobillerde KDV İndirme Sorunu?

Yukarıdaki açıklamalardan farklı olarak Leasing Şirketlerince kiralaması yapılan otomobillerde yine özel bir husus vardır. Şöyle ki: Eğer Leasing kiralama sözleşmesinde süre bitiminde araç kiralayanda kalıyor ise KDV İndirilemez, aksi halde kiralama bittiğinde araç şirkete iade ediliyor ise faturalarda yazan %18’lik KDV’nin tamamı indirim konusu yapılabilir.

Sonuç: Binek otomobillerin alımında yüklenilen KDV’yi indirim konusu yapma hakkı, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 30/b maddesinde belirtildiği üzere; faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması ve çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere yalnızca bu amaçlarla sınırlı olmak üzere verilmiştir.

Bunun dışında, faaliyet konusu binek oto alım satım iş olan ve bu işi sürekli yapan mükelleflerin satın aldıkları binek otomobiller için yüklendikleri KDV’yi “ bu işin ticaretini yaptıkları” inancıyla indirim konusu yapabilecekleri görüşünün, en azından bu konuda yapılacak yeni bir düzenlemeye kadar, mükellefleri zor durumda bırakabileceği kanaatindeyiz. Öte yandan, indirilemeyecek KDV’nin gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmasında yapılacak seçim, mükellefin durumuna göre belirlenerek özenle yapılmalıdır.

 

En Çok Okunan Yazıları

Copyright 2016 - 2019 Tüm Hakları Saklıdır